بررسی سلامت SSD به‌صورت دوره‌ای کار مفیدی است؛ زیرا خرابی حافظه‌های SSD اگرچه همیشه رخ نمی‌دهد، اما ممکن است بدون هشدار جدی اتفاق بیفتد و دسترسی به فایل‌ها را دشوار کند. در ویندوز ۱۱ برای SSDهای NVMe یک قابلیت داخلی وجود دارد که بدون نصب نرم‌افزار اضافی، اطلاعات اولیه‌ای درباره وضعیت حافظه نمایش می‌دهد.

این قابلیت جایگزین کامل گزارش S.M.A.R.T نیست، اما برای یک بررسی سریع بسیار کاربردی است. نکته مهم این است که گزارش داخلی ویندوز فقط برای حافظه‌های NVMe در دسترس است و برای SSDهای SATA یا هارددیسک باید از ابزارهای تخصصی‌تر استفاده کنید.

وقتی ویندوز به‌تدریج کند می‌شود، معمولاً SSD آخرین قطعه‌ای است که مورد بررسی قرار می‌گیرد. بیشتر کاربران ابتدا Task Manager را باز می‌کنند تا ببینند کدام برنامه پردازنده یا رم را تحت فشار قرار داده است و سپس فهرست برنامه‌های Startup یا آخرین به‌روزرسانی ویندوز را بررسی می‌کنند. در چنین شرایطی، مشکلات مربوط به فضای ذخیره‌سازی معمولاً در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرند.

با این حال، اگر SSD دچار مشکل شده باشد، این رویکرد می‌تواند زمان زیادی را هدر بدهد. هارددیسک‌های مکانیکی گاهی پیش از خرابی کامل با صداهای غیرعادی هشدار می‌دهند، اما SSD ممکن است بدون هیچ صدای قابل تشخیصی همچنان ویندوز را اجرا کند و برنامه‌ها را باز کند. در این حالت، مشکلاتی مانند هنگ کردن، کندی ناگهانی و خطاهای مربوط به فایل‌ها می‌توانند بسیار شبیه مشکلات عادی ویندوز به نظر برسند.

در ادامه با پنج نشانه مهم آشنا می‌شوید که می‌توانند نشان دهند مشکل از SSD است و صرفاً با یک کندی معمولی ویندوز مواجه نیستید.