مجازی‌سازی یا Virtualization یکی از موضوعات جالب و مفید امروزی به خصوص برای مدیران IT و شبکه است. با مجازی‌سازی می‌توان چندین سیستم عامل مجازی را در سیستم عامل اصلی ایجاد کرد و برای تست نرم‌افزارها، راه‌اندازی سرور مجازی و امور دیگر مثل نصب کردن نرم‌افزاری که برای سیستم عامل دیگری ساخته شده، از سیستم عاملی که در محیط مجازی نصب شده، استفاده کرد.

برای مجازی‌سازی، نرم‌افزارهای ماشین مجازی مختلفی وجود دارد که به ویژه در سال‌های اخیر پیشرفته‌تر شده‌اند. در این مقاله به معرفی چهار نرم‌افزار مجازی‌سازی رایگان برای سیستم عامل ویندوز ۱۰ می‌پردازیم.

Hyper-V مایکروسافت

توجه کنید که Hyper-V تنها با نسخه‌های Professional و Education و Enterprise ویندوز ۱۰ سازگار است و در واقع در نسخه‌ی خانگی کار نمی‌کند. Hyper-V از سال ۲۰۰۸ در حال توسعه است و به جای Virtual PC‌ مایکروسافت معرفی شده است. در ویندوز ۸ و نسخه‌های جدیدتر می‌توانید Hyper-V مایکروسافت برای ایجاد ماشین‌های مجازی و نصب سیستم عامل‌های متنوع استفاده کنید.

یکی از قابلیت‌های اضافی Hyper-V این است که به کمک آن می‌توانید سخت‌افزار را نیز مجازی‌سازی کنید، مثل هارددیسک‌ها، سوییچ‌های شبکه، درایوهای اکسترنال وسایل مولتی‌مدیا یا پخش ویدیو و موسیقی. Hyper-V علاوه بر قابلیت‌های ویژه، طراحی تمیز و مرتبی دارد که استفاده از آن را ساده می‌کند.

یکی از نقاط ضعف Hyper-V این است که تجهیزات صوتی را مجازی‌سازی نمی‌کند! و همین‌طور مثل اغلب نرم‌افزارهای ماشین مجازی، در مجازی‌سازی GPU یا همان پردازنده‌ی گرافیکی، چندان سریع و بهینه عمل نمی‌کند.

برای فعال کردن Hyper-V‌ می‌توانید عبارت Turn Windows features on or off را در منوی استارت سرچ کنید و روی اولین نتیجه که مربوط به بخشی از کنترل پنل می‌شود کلیک کنید. در لیست قابلیت‌های ویندوز، تیک گزینه‌ی مربوط به Hyper-V را زده و آن را فعال کنید. برای اطلاعات بیشتر به مقاله‌ای از بخش دانش‌نامه‌ی سیاره‌ی آی‌تی در معرفی این قابلیت ویندوز مراجعه فرمایید:

پس از فعال کردن Hyper-V برای ساخت ماشین مجازی جدید، عبارت Hyper-V Quick Create را در استارت منو سرچ کنید و روی اولین نتیجه کلیک کنید.

VirtualBox

نرم‌افزار معروف VirtualBox از گروه نرم‌افزار Oracle، یکی از محبوب‌ترین نرم‌افزارهای ماشین مجازی است. این نرم‌افزار نسخه‌ی مخصوص مک‌او‌اس و لینوکس هم دارد و علاوه بر این، رایگان و متن باز است.

از نقاط قوت VirtualBox این است که پنجره‌ی ماشین مجازی قابلیت تغییر اندازه نمایشگر ماشین مجازی را دارد و به راحتی می‌توانید رزولوشن مانیتور ماشین مجازی را با این روش، کم و زیاد کنید.

زمانی که روی پنجره‌ی محیط مجازی کلیک می‌کنید، عملکرد موس و کیبورد به ماشین مجازی محدود می‌شود و برای خروج از این محیط، می‌توانید از شورت‌کات Ctrl  +  استفاده کنید. البته شورت‌کات‌ها در تنظیمات VirtualBox قابل تغییر است.

ویرچوآل‌باکس دارای پکیجی به اسم اکستنشن پک است که پس از نصب کردن سیستم عامل در ماشین مجازی، می‌توانید آن را نصب کنید و از قابلیت‌های جدیدی که اضافه می‌شود، بهره‌مند شوید. به عنوان مثال پشتیبانی از وسایل USB‌ و اتصال ریموت به دستاپ و همین‌طور بوت کردن از شبکه یا PXE و استفاده از کنترلر شبکه‌ی اینتل یا NIC اینتل، همگی به صورت پکیج اضافی پیش‌بینی شده است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد روش استفاده از ویرچوآل‌باکس در ویندوز و راه‌اندازی سیستم عامل‌های مجازی مثل لینوکس و مک‌او‌اس، به مقاله‌ی زیر مراجعه فرمایید:

VMLite Workstation

نرم‌افزار VMLite Workstation هم یکی از نرم‌افزارهای راه‌اندازی Virtual Machine است که بر اساس پروژه‌ی متن باز ویرچوآل‌باکس شکل گرفته است. یکی از ویژگی‌های جالب VMLite این است که به کمک آن می‌توانید نسخه‌ی ۶۴ بیتی سیستم عامل مجازی را در محیط سیستم عامل اصلی که ۳۲ بیتی است، استفاده کنید! به عبارت دیگر می‌توانید نسخه‌ی ۶۴ بیتی ویندوز XP را روی نسخه‌ی ۳۲ بیتی ویندوز ۷ اجرا کنید.

یکی دیگر از ویژگی‌های VMLite این است که می‌توانید چند اسنپ‌شات ماشین مجازی را ذخیره کرده و در زمان لازم، آن را بارگذاری و استفاده کنید.

این نرم‌افزار از اغلب فرمت‌های هارددیسک مجازی مثل VMDK که مربوط به WMWare است، VDI که مربوط به محصولات Sun است و VHD که فرمت هارددیسک مجازی مایکروسافت است و همین‌طور HDD که مخصوص Parallel‌ است، به خوبی پشتیبانی می‌کند.

VMWare Server

VMWare Server به همراه ابزارهای مدیریتی ارایه می‌شود که از طریق منوی File قابل‌نصب است. با این ابزارها می‌توان ارتباط بین هاست یا سیستم عامل مجازی و سیستم عامل اصلی را برقرار کرد و اعمالی مثل کپی و کات کردن و پیست کردن و حتی درگ و دراپ کردن فایل برای انتقال از محیط سیستم عامل مجازی به اصلی یا برعکس را به سادگی انجام داد.

نرم‌افزارهای رایگان و پولی دیگری برای مجازی‌سازی وجود دارد. به عنوان مثال VMWare Workstation Pro یا Parallels Desktop که نرم‌افزاری پولی برای مک‌او‌اس است و همین‌طور QEMU که نرم‌افزار ماشین مجازی رایگانی برای سیستم عامل‌های ویندوز و macOS و لینوکس است. Paragon Go Virtual نیز یکی از نرم‌افزارهای ماشین مجازی است که به نظر می‌رسد که توسعه‌ی آن متوقف شده است.