چندی پیش یک اپلیکیشن جعلی که خود را به جای واتس‌اپ جا زده بود روی گوگل پلی شناسایی شد. این اپ طراحی شده بود تا کاربر را با سیلی از تبلیغات گوناگون مورد حمله قرار دهد. بسیاری از اپلیکیشن‌ها به همین صورت سعی می‌کنند از نام و ظاهر برنامه‌های معروف برای رسیدن به اهداف خود استفاده کنند.

بیشترین تعداد اپلیکیشن‌های رایگان در پلتفرم اندروید وجود دارد و به همین دلیل است که خیلی از کاربران قبل از نصب برنامه‌ها توجه چندانی به جزئیات آن‌ها ندارند. اگرچه خود گوگل تدابیری برای شناسایی اپ‌های جعلی اتخاذ کرده، ولی شما هم به عنوان یک کاربر عادی باید کمی مسئولیت‌پذیر باشید و حتی برای نصب برنامه از فروشگاه‌های رسمی دقت بیشتری به خرج بدهید.

در ادامه‌ی مطلب درباره‌ی روش‌های مختلف شناسایی اپلیکیشن‌های جعلی اندروید با شما صحبت می‌کنیم. اما قبل از شروع باید ببینیم که چرا اصلاً چنین برنامه‌هایی در پلی استور وجود دارند.

چرا توسعه‌دهندگان اپلیکیشن‌های جعلی می‌سازند؟

یک اپلیکیشن جعلی ممکن است کارکرد اپلیکیشن اصلی را داشته باشد یا نداشته باشد. اکثر این برنامه‌ها برای این نوشته می‌شوند تا سهمی از درآمدهای اپلیکیشن اصلی کسب کنند.

یکی از این اپلیکیشن‌ها که به تازگی کشف شده خودش را به شکل واتس‌اپ درآورده بود. این برنامه توسط میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا نصب شده بود.

اما برنامه‌ی مذکور در حقیقت فقط یک اپلیکیشن جعلی بود که بدون ارائه‌ی هیچ سیستمی برای پیام‌رسانی یا سایر ویژگی‌های اپلیکیشن اصلی واتس‌اپ، فقط برای کاربران تبلیغ نشان می‌داد.

کسانی که این اپ‌ها را می‌نویسند به شما یا دستگاهتان اهمیتی نمی‌دهند. باید بدانید که تنها هدف ساختن این برنامه‌ها این است که بتوانند به راحتی از شما پول دربیاورند. با این حال، چنین اپ‌هایی نه تنها به دستگاه شما آسیب می‌زنند، بلکه حتی می‌توانند به کلی آن را از کار بیندازند.

ولی شناسایی اپلیکیشن‌های جعلی کار دشواری نیست و در ادامه به شما می‌گوییم که چطور می‌توانید آن‌ها را پیدا کنید.

به اسم برنامه‌ها توجه کنید

در اکثر مواقع اپلیکیشن‌های جعلی اسم اپلیکیشن‌های محبوب را کپی می‌کنند. این کار باعث می‌شود برنامه‌ی آن‌ها بهتر دیده شود و در نتیجه سود بیشتری به دست آورند.

با این وجود، توسعه‌دهندگان برای انجام این کار مجبورند اسم اپلیکیشن و هویت آن را تا حد ممکن شبیه اپلیکیشن اصلی طراحی کنند.

پس اگر دو یا چند اپلیکیشن با اسم مشابه می‌بینید، خیلی مراقب باشید. این اتفاق را به عنوان اولین هشدار در نظر بگیرید و کارهایی که در ادامه می‌گوییم را انجام دهید تا مطمئن شوید که کدام اپ واقعی است و کدام یک جعلی.

به نام توسعه‌دهندگان خیلی دقت کنید

شاید چند اپلیکیشن با یک اسم وجود داشته باشد، ولی اسم توسعه‌دهندگان مختلف نمی‌تواند مشابه یکدیگر باشد. پس آن‌هایی که قصد دارند اپلیکیشن جعلی بسازند، سعی می‌کنند نام توسعه‌دهنده‌ی برنامه‌ی اصلی را هم به نحوی کپی کنند.

به همین خاطر به نام توسعه‌دهندگان خیلی دقت کنید و حواستان باشد که بین کلمات حروف یا فاصله‌ی اضافی وجود نداشته باشد.

نظرات کسانی که اپ را نصب کرده‌اند بخوانید

یکی از مزایای داشتن سیستم بازخورددهی عمومی (مثل پلی استور) این است که کاربران به سرعت می‌توانند نظر خود را درباره‌ی هر اپلیکیشنی بنویسند. با این کار اگر کسی متوجه شود که یک اپلیکیشن جعلی است، می‌تواند آن را اعلام کند تا بقیه برنامه را نصب نکنند.

بنابراین اگر در هنگام نصب یک اپلیکیشن شک دارید، چند مورد از نظرات آن را بخوانید تا ببینید با چه برنامه‌ای طرف هستید و آیا این برنامه اصلاً ارزش نصب کردن دارد یا نه.

تصویر بالا نمونه‌ی کلاسیک بخش نظرات یک اپلیکیشن جعلی است. این اپ در اسم و توضیحات خود وعده‌ی قابلیت‌های خارق العاده‌ای را داده بود، اما همان طور که می‌بینید وقتی کاربران آن را نصب کردند معلوم شد که همه‌ی ادعاها دروغ بوده است. با خواندن بخش نظرات نه تنها از شر اپلیکیشن‌های جعلی در امان می‌مانید، بلکه دیگر درگیر برنامه‌های به‌دردنخور هم نخواهید شد.

سیستم محافظتی گوگل پلی تا چه اندازه مفید است؟

تا الان حتماً به این فکر کرده‌اید که پس سیستم Play Protect به چه دردی می‌خورد وقتی حتی نمی‌تواند از نصب شدن اپلیکیشن‌های جعلی بر روی گوشی شما جلوگیری کند.

اما حقیقت این است که همه‌ی این اپلیکیشن‌ها، از جمله Play Protect، برای شناسایی و کشف اپلیکیشن‌هایی که محتوا یا رفتار مخرب دارند، از الگوریتم‌های یادگیری ماشینی استفاده می‌کنند.

اکثر اوقات، توسعه‌دهندگانی که استاد ساختن اپلیکیشن‌های جعلی هستند، کدها را در اعماق اپلیکیشن دفن می‌کنند تا در موقعیت مناسب فعال شوند، اما در ظاهر همان کارکردهای معمولی و مورد انتظار را در اختیار کاربر قرار می‌دهند.

با این روش حتی Play Protect هم نمی‌تواند آن‌ها را شناسایی کند، و به محض این که برنامه‌ها وارد پلی استور می‌شوند، توسعه‌دهنده بخش‌های مخفی اپلیکیشن را فعال می‌کند.

البته Play Protect تا حد قابل قبولی اپلیکیشن‌های خطرناک و مخرب را شناسایی می‌کند و دستگاه‌های اندرویدی را در امان نگه می‌دارد. علاوه بر این، این سیستم حداقل دست و پاگیر نیست و آزاری به کاربر نمی‌رساند.

با این حال می‌توان امیدوار بود که در آینده با قوی‌تر شدن این الگوریتم‌ها، شناسایی اپلیکیشن‌های جعلی هم سریع‌تر انجام پذیرد. اما تا آن زمان، نکاتی که بالا گفتیم را به خاطر بسپارید تا موبایل خود را از شر این برنامه‌های فریبنده حفظ کنید.