اشتباهات رایج در طراحی سایت

راه‌اندازی یک وب‌سایت جدید همیشه هیجان‌انگیز است؛ اما آیا تا به حال برایتان پیش آمده که پس از صرف هفته‌ها زمان برای طراحی سایت، بازدیدکنندگان در همان نگاه اول از آن خارج شوند؟ چنین تجربه‌ای می‌تواند ناامیدکننده باشد و اغلب ریشه در اشتباهات رایجی دارد که در طراحی سایت نادیده گرفته می‌شوند.

 به گفته‌ی متخصصان وب رمز، موفقیت یک وب‌سایت تنها به راه‌اندازی آن ختم نمی‌شود؛ بلکه پرهیز از خطاهای پنهانی که ممکن است در طراحی مرتکب شویم نیز به همان اندازه مهم است. در ادامه این مطلب، به بررسی این اشتباهات رایج می‌پردازیم تا شما در مسیر آموزش طراحی سایت خود بتوانید از آن‌ها دوری کنید.

طراحی سایت چیست؟

طراحی سایت مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و مهارت‌ها است که به منظور ایجاد یک پایگاه اینترنتی جذاب و کاربردی انجام می‌شود. این فرآیند ترکیبی از هنر و فن‌آوری است؛ از یک سو شامل جنبه‌های بصری مانند طراحی گرافیکی، انتخاب رنگ‌ها, چیدمان عناصر و تایپوگرافی است و از سوی دیگر جنبه‌های فنی مانند کدنویسی (به زبان‌هایی مثل HTML, CSS و JavaScript) یا استفاده از سیستم‌های مدیریت محتوا را در بر می‌گیرد. 

هدف نهایی طراحی وب‌سایت این است که تجربه‌ی خوشایندی برای کاربر ایجاد کند و نیازهای او را برآورده سازد؛ چون خیلی‌ها هنوز می‌پرسند « طراحی سایت چیست » و چه نقشی در جذب و نگه‌داشت کاربر دارد. یک طراحی خوب باعث می‌شود کاربر به‌راحتی به اطلاعات یا خدمات مورد نظرش دسترسی پیدا کند و از حضور در سایت لذت ببرد؛ برعکس، طراحی ضعیف می‌تواند موجب سردرگمی کاربر شده و او را از سایت فراری دهد.

روش‌های آموزش طراحی سایت

برای یادگیری طراحی وب‌سایت، مسیرهای متنوعی پیش روی علاقه‌مندان قرار دارد. بسیاری از مبتدیان کار خود را با منابع آنلاین رایگان آغاز می‌کنند؛ آموزش طراحی سایت از صفر تا صد رایگان یکی از جستجوهای محبوب این افراد است. 

چنین دوره‌هایی برای کسانی جذاب است که تمایل دارند ابتدا بدون ورود به جزئیات برنامه‌نویسی، مبانی طراحی را فرا بگیرند (به عبارتی آموزش طراحی سایت بدون کد نویسی). در مقابل، عده‌ای دیگر از همان ابتدا آموزش طراحی سایت با کد نویسی را انتخاب می‌کنند تا همزمان با مفاهیم طراحی، مهارت‌های برنامه‌نویسی وب (مانند HTML و CSS) را نیز بیاموزند. 

همچنین نوع دوره‌ی آموزشی می‌تواند متفاوت باشد؛ از آموزش طراحی سایت حضوری در کلاس‌های فیزیکی گرفته تا آموزش طراحی های سایت آنلاین به صورت دوره‌های مجازی، هر کس بسته به شیوه یادگیری خود و امکانات موجود روش مناسب را برمی‌گزیند. 

به عنوان مثال، یادگیری طراحی سایت با استفاده از سیستم‌های مدیریت محتوا نیز بسیار رایج است؛ آموزش طراحی سایت با وردپرس به دلیل عدم نیاز به کدنویسی پیچیده، محبوبیت زیادی در بین مبتدیان دارد.

اشتباهات رایج در طراحی سایت

طراحی یک وب‌سایت حرفه‌ای مستلزم دقت به جزئیات فراوان است. گاهی حتی طراحان باتجربه نیز دچار خطاهایی می‌شوند که می‌تواند عملکرد و موفقیت سایت را تحت تاثیر قرار دهد. در ادامه به رایج‌ترین این اشتباهات در طراحی سایت و دلایل پرهیز از آن‌ها می‌پردازیم:

طراحی بیش از حد شلوغ

یکی از اشتباهات رایج، طراحی بیش از حد شلوغ و درهم است. هنگامی که صفحات وب‌سایت مملو از عناصر گرافیکی، متن‌های فراوان و بخش‌های متعدد باشد، کاربر در نگاه اول نمی‌داند به کجا باید توجه کند. این شلوغی بیش از حد باعث سردرگمی مخاطب شده و احتمال دارد کاربر خسته شده و سایت را ترک کند. 

در واقع، یک طراحی پیچیده و نامنظم می‌تواند نرخ پرش (Bounce Rate) سایت را به شدت افزایش دهد. برای اجتناب از این مشکل، بهتر است طراحی را تا حد امکان ساده و مینیمال نگه دارید؛ از فضای سفید (White Space) به شکل هوشمندانه استفاده کنید و هر بخش از محتوا را به صورت منظم و دسته‌بندی‌شده در صفحه قرار دهید تا چشم کاربر به راحتی مسیر خود را پیدا کند.

واکنش‌گرا نبودن سایت

در دنیای امروز بخش بزرگی از کاربران، وب‌سایت‌ها را از طریق تلفن همراه یا تبلت مشاهده می‌کنند. یکی از خطاهای مهلک در طراحی سایت، بی‌توجهی به واکنش‌گرا بودن (Responsive Design) صفحات است. اگر وب‌سایت شما در صفحه‌نمایش دستگاه‌های مختلف به درستی نمایش داده نشود و عناصر آن به هم ریخته باشند، تجربه‌ی کاربری بسیار بدی ایجاد شده و کاربر به سرعت سایت را ترک می‌کند. 

برای رفع این مشکل، باید طراحی سایت را به صورت صد در صد ریسپانسیو انجام دهید؛ یعنی صفحات وب به طور خودکار با اندازه‌ی صفحه‌نمایش‌های گوناگون (موبایل، تبلت و دسکتاپ) سازگار شوند. استفاده از گریدهای منعطف در ساختار صفحه، تصاویر واکنش‌گرا و تست سایت بر روی دستگاه‌های مختلف از جمله اقداماتی است که به تحقق طراحی واکنش‌گرا کمک می‌کند.

سرعت بارگذاری پایین

کاربران اینترنت به شدت کم‌حوصله هستند؛ اگر یک وب‌سایت کند باشد، بعید است کسی منتظر بارگذاری آن بماند. تحقیقات نشان می‌دهد اگر بارگذاری صفحه‌ای بیش از ۳ ثانیه طول بکشد، بخش عمده‌ای از بازدیدکنندگان آن را ترک می‌کنند. 

سرعت پایین سایت علاوه بر فراری دادن مخاطبان، به سئوی سایت نیز لطمه می‌زند زیرا موتورهای جستجو به سایت‌های کند رتبه‌ی پایین‌تری می‌دهند. برای جلوگیری از این مشکل، باید روی بهینه‌سازی سرعت وب‌سایت کار کنید: تصاویر و فایل‌های چندرسانه‌ای را قبل از آپلود فشرده کنید، کدهای اضافی یا غیرضروری را حذف کنید، از کش (Cache) مرورگر بهره ببرید و در صورت امکان، از سرورهای میزبان سریع و معتبر استفاده کنید.

ناوبری پیچیده و سردرگم‌کننده

ساختار ناوبری وب‌سایت (منوها و لینک‌های راهبری) نقش مهمی در هدایت کاربران دارد. اگر منوهای سایت بیش از حد پیچیده، تو در تو یا نامفهوم باشند، کاربر نمی‌داند چگونه به بخش دلخواهش برسد و احتمالا کلافه شده و سایت را ترک می‌کند. 

این اشتباه رایج می‌تواند حتی با وجود محتوای خوب، کاربران را از سایت شما فراری دهد. برای بهبود وضعیت، منوها را ساده و سرراست طراحی کنید. دسته‌بندی‌های اصلی را واضح و در دسترس قرار دهید و در صورت لزوم از منوی کشویی یا همبرگری برای نمایش منظم زیرمنوها استفاده کنید. همچنین وجود یک نقشه سایت یا قابلیت جستجوی داخلی می‌تواند به کاربران کمک کند سریع‌تر محتوای مورد نظرشان را بیابند.

عدم وجود فراخوان به اقدام (CTA) واضح

فراخوان به اقدام یا Call To Action (CTA) عنصر مهمی در هر وب‌سایت است که کاربران را به انجام عمل مشخصی ترغیب می‌کند؛ مثل ثبت‌نام، خرید محصول یا دانلود فایل. اگر CTAها نامشخص باشند یا در جای مناسبی قرار نگیرند، کاربران ممکن است ندانند قدم بعدی چیست و بدون انجام هیچ تعاملی سایت را ترک کنند. 

نبود دکمه‌ها یا لینک‌های دعوت به اقدامِ برجسته یکی از اشتباهات رایج در طراحی صفحات فرود و سایت‌های تجاری است. برای حل این مشکل، از CTAهای واضح و قابل مشاهده استفاده کنید؛ دکمه‌هایی با رنگ متمایز که متن روی آن‌ها به روشنی بیان‌کننده‌ی اقدام مورد انتظار باشد (مثلا «ثبت‌نام در وب‌سایت» یا «دانلود رایگان کتاب»). همچنین تعداد CTAهای اصلی را محدود نگه دارید تا کاربر در تصمیم‌گیری سردرگم نشود.

نادیده گرفتن اصول سئو

حتی اگر وب‌سایت شما طراحی بسیار زیبا و محتوای باکیفیتی داشته باشد، بدون رعایت اصول SEO ممکن است در نتایج جستجوی گوگل دیده نشود. یکی از اشتباهات متداول طراحان تازه‌کار، بی‌توجهی به بهینه‌سازی برای موتورهای جستجو در خلال فرآیند طراحی است. 

عدم استفاده از کلمات کلیدی مرتبط در عناوین و متون، نداشتن توضیحات متای مناسب، ساختار نادرست URLها یا سرعت پایین سایت همگی می‌توانند رتبه‌ی سایت شما را پایین نگه دارند. 

نتیجه اینکه کاربران کمتری از طریق جستجو سایت شما را پیدا خواهند کرد. برای رفع این مسئله، حتما اصول سئو را از همان ابتدای طراحی مد نظر قرار دهید: از کلمات کلیدی مرتبط به شکل طبیعی در محتوای سایت استفاده کنید، برای هر صفحه عنوان (Title) و توضیحات متا (Meta Description) مناسب بنویسید، ساختار لینک‌ها را ساده و قابل فهم نگه دارید و سرعت و تجربه کاربری سایت را بهبود دهید.

استفاده نادرست از رنگ‌ها و فونت‌ها

رنگ‌ها و فونت‌های استفاده‌شده در طراحی سایت تاثیر زیادی بر برداشت کاربر از برند و تجربه او دارند. ترکیب رنگ‌های نامتناسب یا استفاده‌ی افراطی از رنگ‌های تند، همچنین به‌کارگیری فونت‌های ناخوانا یا بسیار فانتزی، می‌تواند ظاهر سایت را غیرحرفه‌ای جلوه دهد و خوانایی محتوا را کاهش دهد. برای مثال، متن خاکستری روشن روی پس‌زمینه‌ی سفید ممکن است زیبا به نظر برسد، اما خواندن آن برای کاربر دشوار است. 

چنین اشتباهاتی موجب خستگی چشم و دلزدگی مخاطب می‌شود. راهکار این است که از یک پالت رنگی هماهنگ با هویت برند خود استفاده کنید و حتماً به کنتراست (تضاد رنگ متن و پس‌زمینه) توجه داشته باشید تا متن‌ها به راحتی قابل خواندن باشند. 

فونتی را انتخاب کنید که متناسب با نوع محتوای سایت باشد و از نظر اندازه و شکل ظاهری، خوانایی خوبی روی صفحه نمایش داشته باشد. یکپارچگی سبک طراحی در تمام صفحات (از نظر رنگ و فونت) کمک می‌کند سایت شما حرفه‌ای‌تر و خوشایندتر به نظر برسد.

بی‌توجهی به تجربه کاربری (UX) و دسترسی‌پذیری

تجربه کاربری (User Experience) بیانگر حس و برداشت کلی کاربر هنگام کار با وب‌سایت است. متأسفانه برخی طراحان فقط بر جنبه‌های ظاهری تمرکز می‌کنند و نیازها و راحتی کاربر را نادیده می‌گیرند. 

وب رمز به‌عنوان یک شرکت حرفه‌ای طراحی سایت، همواره بر رعایت اصول UX و دسترسی‌پذیری تاکید دارد؛ به این معنا که وب‌سایت باید برای همه‌ی کاربران – از جمله افرادی که دارای معلولیت‌های جسمی یا دیداری هستند – قابل استفاده باشد. بی‌توجهی به این موارد، طیف بزرگی از مخاطبان را از دسترس شما خارج می‌کند و می‌تواند اعتبار وب‌سایت را نیز خدشه‌دار کند. 

برای رفع این اشتباه، نیازها و رفتارهای کاربران هدف را از همان مرحله‌ی طراحی مد نظر قرار دهید؛ اطمینان حاصل کنید که عناصر سایت با صفحه‌کلید نیز قابل دسترسی‌اند، برای تصاویر حتماً متن جایگزین (alt text) تعریف کنید و طراحی خود را از لحاظ سادگی و کاربرپسندی با انجام تست‌های کاربردپذیری بهبود دهید.

در جدول زیر، برخی از این اشتباهات به همراه راهکارهای پیشنهادی به طور خلاصه آمده است:

سوالات متداول

چگونه طراحی سایت را یاد بگیریم؟

یادگیری طراحی سایت با تعیین یک مسیر مناسب آغاز می‌شود. بسیاری از افراد از دوره‌های آموزشی آنلاین یا ویدیوهای رایگان موجود در اینترنت شروع می‌کنند و همزمان تمرین عملی انجام می‌دهند. توصیه می‌شود ابتدا زبان‌های پایه‌ی وب (HTML و CSS) و اصول طراحی رابط کاربری را یاد بگیرید. 

سپس با انجام پروژه‌های کوچک (مثلاً طراحی یک صفحه‌ی ساده یا وبلاگ شخصی) آموخته‌های خود را به کار ببندید. استفاده از منابع آموزشی معتبر، کتاب‌ها و حتی شرکت در دوره‌های حضوری یا کارگاه‌ها نیز می‌تواند فرایند یادگیری را تسریع کند.

آیا طراحی سایت نیاز به برنامه‌نویسی دارد؟

برای طراحی سایت لزوماً نیازی نیست یک برنامه‌نویس حرفه‌ای باشید. امروزه ابزارها و سیستم‌های مدیریت محتوا مانند وردپرس این امکان را می‌دهند که بدون کدنویسی تخصصی، وب‌سایت‌های زیبا و کاربردی ایجاد کنید. بسیاری از مفاهیم طراحی (مانند چیدمان صفحات، انتخاب رنگ‌ها و تصاویر) مستقل از کدنویسی هستند.

 با این حال، آشنایی با زبان‌های برنامه‌نویسی وب (HTML، CSS و JavaScript) یک مزیت بزرگ است؛ زیرا در صورت نیاز به سفارشی‌سازی‌های بیشتر یا حل مشکلات فنی، دانش کدنویسی به شما انعطاف و توانایی بیشتری می‌دهد. به طور خلاصه، بدون کدنویسی هم می‌توان یک سایت راه‌اندازی کرد، اما یادگیری برنامه‌نویسی وب قطعاً شما را به طراح بهتری تبدیل می‌کند.

چرا سرعت بارگذاری سایت مهم است؟

سرعت لود صفحات وب‌سایت تاثیر مستقیمی بر تجربه‌ی کاربری دارد. اغلب کاربران انتظار دارند یک سایت در عرض چند ثانیه بارگذاری شود؛ در غیر این صورت ممکن است ناراضی شده و صفحه را ترک کنند. سرعت پایین علاوه بر ناراضی کردن بازدیدکنندگان، بر سئوی سایت نیز اثر منفی دارد؛ زیرا موتورهای جستجو برای سایت‌های کند امتیاز پایین‌تری قائل می‌شوند. 

بنابراین افزایش سرعت بارگذاری (از طریق بهینه‌سازی تصاویر، کدها و استفاده از سرور مناسب) هم رضایت کاربران را بالا می‌برد و هم به بهبود رتبه‌ی سایت در نتایج جستجو کمک می‌کند.

طراحی سایت واکنش‌گرا چیست؟

طراحی سایت واکنش‌گرا (Responsive) روشی در طراحی وب است که طی آن صفحات سایت به گونه‌ای پیاده‌سازی می‌شوند که خود را با اندازه‌های مختلف صفحه‌نمایش (از مانیتورهای بزرگ تا صفحه موبایل) تطبیق دهند. 

در یک سایت واکنش‌گرا، چیدمان المان‌ها شناور و منعطف است؛ مثلاً ممکن است منوی عریض یک سایت دسکتاپ در نسخه‌ی موبایل به شکل یک منوی همبرگری فشرده شود یا تصاویر و ستون‌ها متناسب با عرض صفحه تغییر اندازه دهند. هدف از طراحی واکنش‌گرا این است که کاربر در هر دستگاهی تجربه‌ی خوبی داشته باشد و نیازی به اسکرول افقی یا زوم کردن برای دیدن محتوا نداشته باشد.

 با توجه به تعداد بالای کاربران موبایل و رویکرد «موبایل فرست» در موتورهای جستجو، واکنش‌گرا بودن سایت‌ها امروزه یک ضرورت محسوب می‌شود.

چگونه از اشتباهات رایج در طراحی سایت جلوگیری کنیم؟

جلوگیری از اشتباهات در طراحی سایت مستلزم آگاهی و دقت در تمام مراحل کار است. پیش از شروع طراحی، برای سایت خود نقشه و ساختار روشنی تهیه کنید و اهداف هر بخش را مشخص نمایید. حین طراحی، همیشه خود را جای کاربر بگذارید و از خود بپرسید آیا مسیر استفاده از سایت واضح و راحت است یا خیر. 

بعد از پیاده‌سازی، وب‌سایت را چندین بار روی دستگاه‌ها و مرورگرهای مختلف تست کنید و از دوستان یا همکاران بازخورد بگیرید تا ایرادهای پنهان را کشف کنید. 

همچنین استفاده از منابع آموزشی و توصیه‌های متخصصان این حوزه بسیار کمک‌کننده است؛ برای مثال، مقالات و راهنمایی‌های منتشرشده توسط شرکت‌های باتجربه‌ای همچون وب رمز می‌تواند شما را با بهترین روش‌ها در طراحی سایت آشنا کرده و از تکرار بسیاری از اشتباهات جلوگیری کند.

‌سیاره‌ی آی‌تی