آیا به دنبال یک موتور جستوجوی خصوصیتر و جایگزین گوگل هستید؟ گوگل همچنان محبوبترین موتور جستوجو است، اما رقبای آن با سرعت زیادی در حال نزدیکشدن هستند. با توجه به افزایش توجه عمومی به حریم خصوصی، شاید یکی از این رقبای گوگل انتخاب بهتری باشد.
گوگل قدرتمندترین فهرست جستوجوی موجود را در اختیار دارد و به همین دلیل تغییر موتور جستوجو کار سادهای نیست. بااینحال، موتور جستجوی Startpage راهی برای استفاده از قدرت جستوجوی گوگل بدون بخش زیادی از نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی ارائه میدهد، کیفیت موتور جستجوی Brave Search نیز بهتر شده و موتور جستجوی Mojeek نیز تمرکز کاملی بر حفظ حریم خصوصی به شکل واقعی و شفاف دارد. با سیارهی آیتی همراه باشید تا موتورهای سرچ قدرتمندی که میتوان به جای گوگل استفاده کرد را بهتر بشناسیم.
موجیک؛ ارائهدهنده جستوجوی کاملاً مستقل از سال ۲۰۰۶
امتیاز کامل برای حریم خصوصی، اما کمی ضعیفتر در نتایج جستوجو
موجیک یک موتور جستوجوی مستقر در بریتانیا است که سازندگان آن بهصراحت اعلام میکنند کاربران را به هیچ شکلی ردیابی نمیکنند و از سال ۲۰۰۶ نیز به این رویکرد پایبند بودهاند. این موتور جستوجو فهرست جستوجوی مستقل خودش را ایجاد و مدیریت میکند؛ یعنی به شرکتهای بزرگ فناوری وابسته نیست، درحالیکه بیشتر گزینههای دیگر چنین وابستگیای دارند.
طبق اطلاعات منتشرشده در صفحه درباره موجیک، تعداد صفحات فهرستشده آن در سال ۲۰۲۵ از ۹ میلیارد صفحه عبور میکند. این رقم قابلتوجه است، اما هنگام جستوجوی پاسخهای بسیار خاص ممکن است هیچ نتیجهای نمایش داده نشود. بااینحال، در بیشتر موارد عملکرد قابلقبولی دارد.
رابط کاربری همان چیزی است که از یک موتور جستوجو انتظار میرود؛ فهرستی ساده از لینکهای آبی، شبیه همان چیزی که گوگل در گذشته بود. همچنین قابلیتی وجود دارد که امکان محدودکردن جستوجو به دستهبندیهای مشخص را فراهم میکند.
قابلیت دیگری با نام «انتخابهای جستوجو» نیز وجود دارد که امکان انجام همان جستوجو در تعدادی از موتورهای جستوجوی جایگزین را فراهم میکند. به این ترتیب، ابتدا میتوان از فهرست کاملاً مستقل موجیک استفاده کرد و در صورت نیاز به سراغ گزینههای دیگر رفت.
موجیک از نظر حریم خصوصی شایسته امتیاز کامل است، اما از نظر کیفیت نتایج جستوجو کمی عقبتر قرار میگیرد. بااینحال، نکته جالب این است که فهرست آن کاملاً با موتورهای جستوجوی دیگر تفاوت دارد و اغلب دیدگاه تازهای ارائه میدهد؛ یعنی لینکهایی نمایش داده میشوند که در حالت عادی ممکن است هرگز دیده نشوند.
استارتپیج؛ قدرت گوگل بدون جاسوسی
با وجود حواشی، همچنان ثابتقدم و متمرکز بر حریم خصوصی است
استارتپیج برای کاربرانی مناسب است که نمیتوانند از گوگل صرفنظر کنند، اما به گزینهای خصوصیتر نیاز دارند. این موتور جستوجو از فهرست عظیم جستوجوی گوگل استفاده میکند و پیش از ارسال عبارت جستوجوی کاربر، تمام اطلاعاتی را که میتواند هویت او را مشخص کند حذف میکند. در واقع، استارتپیج مانند یک واسطه عمل میکند و امکان بهرهمندی از مزایای هر دو طرف را فراهم میسازد.
استارتپیج بدون حاشیه نبوده است. در سال ۲۰۱۹، شرکت Privacy One Group Ltd که مالک آن شرکت تبلیغاتی System1 است، بخش قابلتوجهی از سهام استارتپیج را خریداری کرد. استارتپیج تأکید میکند که اولویت شرکت جدید همچنان حریم خصوصی کاربران است و این خرید تأثیری بر مأموریت آن با محوریت حریم خصوصی ندارد. همچنین اعلام میکند که همچنان تحت قوانین حریم خصوصی اتحادیه اروپا و هلند فعالیت میکند. علاوه بر این، استارتپیج مدعی است که کنترل کامل اجرای سیاستهای حریم خصوصی را حفظ کرده و در برابر تغییرات مرتبط با حریم خصوصی از حق وتو برخوردار است.
استارتپیج علاوه بر فراهمکردن دسترسی خصوصیتر به فهرست جستوجوی گوگل، قابلیت منحصربهفرد دیگری با نام «نمایش ناشناس» دارد. در این حالت، بهجای اینکه کاربر مستقیماً وارد یک صفحه وب شود، استارتپیج این کار را از طرف او انجام میدهد. در نتیجه، وبسایت مقصد بهجای آدرس IP کاربر، آدرس IP استارتپیج را مشاهده میکند. این قابلیت نوعی محافظت پایه فراهم میکند، اما ناشناسبودن واقعی محسوب نمیشود؛ زیرا استارتپیج همچنان میتواند ببیند کاربر از چه صفحاتی بازدید میکند.
به نظر میرسد استارتپیج در طول سالها همچنان به حریم خصوصی متعهد باقی مانده است و خرید سهام آن نیز میتواند در راستای منافع این سرویس ارزیابی شود. Privacy One Group Ltd تجربه فعالیت در حوزه موتورهای جستوجو را به همراه آورده است و اگر استارتپیج بخواهد مهمترین ارزش پیشنهادی خود، یعنی حریم خصوصی، را از بین ببرد، چنین تصمیمی از نظر مالی بسیار زیانبار خواهد بود. بنابراین، منطقی به نظر میرسد که این خرید با دقت بررسی شده باشد تا مأموریت اصلی استارتپیج خدشهدار نشود.
با توجه به فهرست جستوجوی قدرتمند، محافظت از حریم خصوصی و مزایای این سرویس، استارتپیج در رتبه دوم این فهرست قرار میگیرد.
بریو سرچ؛ تجربهای واقعاً مستقل و خصوصی در جستوجوی اینترنت
هرچه اطلاعات بیشتری درباره آن به دست میآید، جذابتر میشود
از سال ۲۰۲۳، بریو سرچ از یک فهرست جستوجوی کاملاً مستقل استفاده میکند. این یعنی برای ارائه نتایج خود به شرکتهای بزرگ فناوری وابسته نیست. بریو در سال ۲۰۲۱ سامانه فهرستسازی جستوجوی TailCat را از Cliqz خریداری کرد و در روزهای ابتدایی فعالیت خود برای ۱۳ درصد از جستوجوها به منابع شخص ثالث وابسته بود که ۷ درصد از این جستوجوها از بینگ تأمین میشد. اکنون نتایج آن بهطور کامل از زیرساختهای داخلی بریو تأمین میشوند و این شرکت بارها تأکید کرده است که هیچ ردیابیای انجام نمیدهد.
اگر بررسی را همینجا متوقف کنیم، بریو شاید چندان هیجانانگیز به نظر نرسد. بله، خصوصی است، اما دهها موتور جستوجوی خصوصی دیگر نیز وجود دارند. پس چه چیزی بریو را جذاب میکند؟
نخست اینکه بریو قابلیتی با نام Goggles ارائه میدهد. این قابلیت که در سال ۲۰۲۲ معرفی شد، به کاربران اجازه میدهد رتبهبندی نتایج جستوجو را تغییر دهند. در واقع، میتوان اهمیت برخی دامنهها را افزایش داد و اهمیت برخی دیگر را کاهش داد. این قابلیت به دو دلیل بسیار کاربردی است:
- موتورهای جستوجوی سفارشی: یک Goggle در اصل فقط یک فایل متنی میزبانیشده است که مجموعهای از قوانین را در خود دارد. میتوان یک URL جستوجوی سفارشی حاوی شناسه Goggle ایجاد و آن را در مرورگر ذخیره کرد. مجموعهای از این Goggleها میتواند تجربه جستوجویی بسیار متمرکزتر ایجاد کند.
- مقاومت در برابر دستکاری نتایج جستوجو: از آنجا که کاربر یا جامعه کاربران میتواند نحوه نمایش نتایج را تعیین کند، این قابلیت بهنوعی نشان میدهد که بریو نمیتواند بهسادگی نتایج را دستکاری کند. البته هیچ تضمینی وجود ندارد، اما کنترل بیشتری در اختیار کاربر قرار میگیرد.
ایجاد URL جستوجوی سفارشی در مرورگر کمی فنی است. بااینحال، کاربران علاقهمند میتوانند برای دریافت اطلاعات بیشتر به مستندات بریو مراجعه کنند.
هر کسی میتواند Goggle ایجاد و میزبانی کند و بریو نیز در صفحه کشف Goggleها دسترسی به صدها قانون ایجادشده و نگهداریشده توسط جامعه کاربران را فراهم میکند. بیشتر کاربران برای شروع استفاده از این قابلیت به کمتر از یک دقیقه زمان نیاز دارند.
قابلیت بعدی، سیستم Rerank بریو است که بر پایه Goggleها ساخته شده است. این سیستم یک سازوکار ساده پسندیدن یا نپسندیدن دارد و رأیدادن به نتایج، راهی مستقیم و آسان برای دستیابی به همان هدف فراهم میکند. بریو این اطلاعات را بهصورت یک کوکی محلی ذخیره میکند که کاربر میتواند هر زمان بخواهد آن را حذف کند.
بنابراین، بریو یک فهرست جستوجوی مستقل دارد که از شرکتهای بزرگ فناوری جداست؛ حریم خصوصی کاربران را رعایت میکند و کنترل کاملی بر نتایج جستوجو در اختیار آنها قرار میدهد؛ آن هم بهصورت رایگان. کیفیت نتایج نیز بسیار خوب است. به همین دلایل، بریو در صدر این فهرست قرار میگیرد.
بریو بهلطف قابلیتهای منحصربهفرد برنده میشود، اما استارتپیج نتایج برتر گوگل را ارائه میدهد
تردیدی وجود ندارد که گوگل بزرگترین و بالغترین فهرست جستوجوی جهان را در اختیار دارد و همین موضوع ارزش استارتپیج را به میزان قابلتوجهی افزایش میدهد. بااینحال، استقلال کامل بریو، قابلیتهای جالب آن و رویکردش نسبت به حریم خصوصی در نهایت باعث میشوند بریو جایگاه نخست را به دست آورد. موجیک نیز اصول بسیار خوبی دارد و امید میرود کیفیت آن همچنان بهتر شود.
گزینههای جایگزین بسیار زیادی وجود دارند که امکان بررسی همه آنها در این مطلب نیست، اما داکداکگو، SearXNG و Ecosia و Searchbare و Qwant و Kagi نیز شایسته اشاره هستند. این گزینهها به دلایل مختلفی از فهرست اصلی کنار گذاشته شدهاند؛ از جمله وابستگی به شرکتهای بزرگ فناوری، مدل اشتراکی پولی، حواشی گذشته یا مشکلات مربوط به تجربه کاربری.
آینده جستوجوی اینترنت برای علاقهمندان به حریم خصوصی میتواند امیدوارکننده باشد. پروژههایی مانند Open Web Index به دنبال فراهمکردن دسترسی آزاد به فهرستهای جستوجو برای عموم هستند و سازمانهای بزرگی مانند CERN نیز از این رویکرد حمایت میکنند. از سوی دیگر، European Search Perspective نیز حاصل همکاری Qwant و Ecosia است. بنابراین، احتمال دارد در آینده نزدیک شاهد ظهور موتورهای جستوجوی خصوصی و کاملاً مستقل بیشتری باشیم.
سیارهی آیتی