Kopia یک ابزار متن‌باز برای بکاپ و بازیابی فایل‌ها در ویندوز ۱۱، مک‌او‌اس و لینوکس است که از رابط گرافیکی و خط فرمان پشتیبانی می‌کند. این برنامه به جای تهیه ایمیج کامل از سیستم، از فایل‌ها و پوشه‌های انتخابی Snapshot می‌سازد و آن‌ها را در یک Repository ذخیره می‌کند. بکاپ‌ها به صورت رمزگذاری‌شده ذخیره می‌شوند و قابلیت‌هایی مانند فشرده‌سازی و حذف داده‌های تکراری نیز در اختیار کاربر قرار دارد.

آموزش ساخت اولین بکاپ با Kopia

برای شروع کار با Kopia ابتدا باید یک Repository بسازید یا به یک Repository موجود متصل شوید. Repository محل نگهداری نسخه‌های پشتیبان است و می‌تواند روی هارد داخلی یا خارجی، NAS یا سرور قرار داشته باشد. همچنین امکان استفاده از سرویس‌های ذخیره‌سازی ابری مانند S3 و Azure Blob Storage یا Backblaze B2 وجود دارد. Kopia از سرویس‌هایی مانند Google Cloud Storage و Google Drive نیز پشتیبانی می‌کند و امکان اتصال به WebDAV و SFTP را هم در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

بعد از مشخص کردن محل ذخیره‌سازی، پوشه‌های موردنظر را انتخاب کرده و Snapshot ایجاد کنید. Snapshot در Kopia یک نسخه از وضعیت فایل‌ها در یک زمان مشخص است و باعث می‌شود بتوانید نسخه‌های قدیمی‌تر فایل‌ها را نیز نگه دارید و در صورت نیاز به آن‌ها برگردید.

Kopia چیست؟ آموزش بکاپ و بازیابی فایل با Kopia

اگر Repository روی همان هاردی قرار داشته باشد که فایل‌های اصلی روی آن هستند، خرابی همان هارد می‌تواند فایل اصلی و بکاپ را هم‌زمان از بین ببرد. برای محافظت بهتر، ذخیره نسخه پشتیبان روی هارد خارجی، NAS یا فضای ابری و رعایت اصل ۳-۲-۱ منطقی‌تر است.

تنظیم خودکار بکاپ و مدیریت فضای ذخیره‌سازی

بخش Policies مهم‌ترین قسمت تنظیمات Kopia است. در این بخش می‌توانید مشخص کنید Snapshotها با چه فاصله‌ای ساخته شوند و چه تعداد نسخه ساعتی، روزانه، هفتگی، ماهانه یا سالانه باقی بماند. همچنین امکان تعیین زمان مشخص یا برنامه زمان‌بندی برای اجرای خودکار بکاپ وجود دارد.

Kopia چیست؟ آموزش بکاپ و بازیابی فایل با Kopia

می‌توانید فایل‌ها و پوشه‌های غیرضروری را نیز از بکاپ حذف کنید. تنظیمات مربوط به Ignore Rules، فشرده‌سازی و نحوه نگهداری نسخه‌های قدیمی به کاهش مصرف فضای Repository کمک می‌کنند.

Kopia از Deduplication نیز استفاده می‌کند. به این ترتیب داده‌های تکراری میان Snapshotها دوباره به شکل کامل ذخیره نمی‌شوند. این قابلیت در کنار Incremental Backup و فشرده‌سازی می‌تواند مقدار فضای موردنیاز برای نگهداری نسخه‌های متعدد را کاهش دهد.

از نظر امنیت نیز Snapshotها در Repository به صورت رمزگذاری‌شده نگهداری می‌شوند. Kopia هنگام ایجاد Repository از کاربر رمز عبور می‌خواهد و به صورت پیش‌فرض از رمزگذاری AES256-GCM-HMAC-SHA256 استفاده می‌کند.

بازیابی فایل‌های حذف شده با Kopia

ارزش واقعی بکاپ زمانی مشخص می‌شود که فایلی حذف یا خراب شده باشد. Kopia امکان مشاهده Snapshotهای قبلی و بازیابی فایل‌ها و پوشه‌ها را فراهم می‌کند. می‌توانید داده‌ها را به یک محل محلی یا شبکه‌ای برگردانید یا در صورت نیاز فایل‌های خاصی را از Snapshot استخراج کنید.

Kopia چیست؟ آموزش بکاپ و بازیابی فایل با Kopia

بهتر است بعد از ساخت اولین بکاپ، فرآیند بازیابی را نیز آزمایش کنید. داشتن بکاپی که هنگام خرابی امکان بازیابی صحیح نداشته باشد، امنیت واقعی برای فایل‌ها ایجاد نمی‌کند. یک فایل کم‌اهمیت را انتخاب کنید و مطمئن شوید که می‌توانید آن را از Snapshot قبلی برگردانید.

Kopia برای کاربرانی مناسب است که یک ابزار بکاپ متن‌باز با رابط گرافیکی می‌خواهند اما در عین حال به تنظیمات پیشرفته برای زمان‌بندی، نگهداری نسخه‌ها، فشرده‌سازی، Deduplication و محل ذخیره‌سازی دسترسی داشته باشند. برای شروع نیز لازم نیست همه تنظیمات تخصصی را تغییر دهید و می‌توان با یک Repository ساده و یک Snapshot اولیه کار را آغاز کرد.