اگر یک SSD پرسرعت PCIe 5.0 خریدهاید اما سرعت آن بسیار کمتر از عدد درجشده روی جعبه است، الزاماً مشکل از خود SSD نیست. یکی از رایجترین دلایل، اتصال SSD با تعداد Lane کمتر یا در نسل پایینتر PCIe است.
PCIe x4 و PCIe x2 چه تفاوتی دارند؟
سرعت اتصال SSD به دو عامل اصلی وابسته است: نسل PCIe و تعداد Laneها. نسل PCIe سرعت هر Lane را مشخص میکند و عبارت x4 یا x2 تعداد Laneهای فعال را نشان میدهد. بیشتر SSDهای NVMe پرسرعت برای اتصال PCIe x4 طراحی شدهاند.
به عنوان مثال، PCIe 5.0 در هر Lane تقریباً دو برابر PCIe 4.0 پهنای باند دارد. به همین دلیل PCIe 5.0 x2 از نظر تئوری تقریباً به همان سقف پهنای باند PCIe 4.0 x4 میرسد و هر دو حدود ۷.۸۸ گیگابایت بر ثانیه پهنای باند خام دارند.
بنابراین اگر یک SSD PCIe 5.0 x4 به دلیل محدودیت اسلات با PCIe 5.0 x2 کار کند، ممکن است بخش قابل توجهی از توانایی آن استفاده نشود. البته سرعت واقعی SSD فقط به پهنای باند PCIe وابسته نیست و کنترلر، حافظه NAND، دما و نوع بار کاری نیز تأثیر دارند.
چرا اسلات M.2 دوم ممکن است SSD را کند کند؟
همه اسلاتهای M.2 روی یک مادربرد الزاماً عملکرد یکسانی ندارند. اسلات اصلی ممکن است مستقیماً به پردازنده متصل باشد و چهار Lane اختصاصی داشته باشد، در حالی که یک اسلات دیگر از طریق چیپست یا با تعداد Lane کمتر کار کند.
در بعضی مادربردها حتی استفاده همزمان از M.2 و برخی درگاهها میتواند باعث تقسیم Laneها شود. بنابراین قبل از نصب SSD پرسرعت بهتر است جدول مشخصات و دیاگرام Laneهای مادربرد را بررسی کنید.
چطور بفهمیم SSD با چه سرعتی متصل شده است؟
سادهترین روش استفاده از CrystalDiskInfo است. پس از انتخاب SSD، بخش Transfer Mode را بررسی کنید. این قسمت معمولاً حالت فعلی اتصال و حداکثر حالت پشتیبانیشده را نشان میدهد.
به عنوان مثال اگر عبارت زیر را ببینید:
PCIe 5.0 x2 | PCIe 5.0 x4
یعنی SSD از PCIe 5.0 پشتیبانی میکند اما در حال حاضر فقط با دو Lane کار میکند. در چنین شرایطی باید مشخصات اسلات M.2، دفترچه مادربرد و تنظیمات مربوط به تقسیم Laneها بررسی شود.
در لپتاپها و سیستمهای آماده نیز ممکن است اسلاتهای M.2 به شکل متفاوتی سیمکشی شده باشند و اطلاعات آنها در مشخصات دستگاه یا دفترچه سازنده مشخص شود.
اگر SSD PCIe 5.0 در اسلات PCIe 4.0 باشد چه میشود؟
PCIe سازگاری بین نسلها دارد. بنابراین یک SSD PCIe 5.0 میتواند در اسلات PCIe 4.0 کار کند اما اتصال بر اساس محدودیت نسل پایینتر انجام میشود. برای نمونه SSD PCIe 5.0 x4 در اسلات PCIe 4.0 x4 از نظر رابط با PCIe 4.0 x4 کار خواهد کرد.
در نتیجه اگر سرعت SSD کمتر از عدد تبلیغاتی است، ابتدا نسل PCIe و تعداد Laneها را بررسی کنید و بعد سراغ عواملی مانند دما و عملکرد خود SSD بروید.
سیارهی آیتی