کارت گرافیک یکی از گرانترین قطعات کامپیوتر است و خرابی آن میتواند هزینه زیادی روی دست کاربر بگذارد. بعضی آسیبها نیز بهدلیل استفاده نادرست یا بیاحتیاطی هنگام نصب، جابهجایی و تمیزکاری ایجاد میشوند. با چند نکته ساده میتوان فشار مکانیکی و خطر آسیب به GPU و کانکتورهای برق آن را تا حد زیادی کاهش داد.
جلوگیری از افتادگی کارت گرافیک و فشار به اسلات PCIe
کارتهای گرافیک جدید بهخصوص مدلهای ردهبالا، بهدلیل استفاده از خنککنندههای بزرگ وزن قابل توجهی دارند. وقتی بخش انتهایی کارت بدون تکیهگاه باقی بماند، ممکن است بهتدریج پایینتر از سمت متصل به مادربورد قرار بگیرد. این وضعیت که به آن GPU Sag گفته میشود، فشار بیشتری به PCB کارت و محل اتصال PCIe وارد میکند.
مقدار کمی افتادگی لزوماً به معنی خرابی نیست، اما برای کارتهای سنگین بهتر است از ابتدا آن را مهار کنید. بسیاری از کارتهای گرافیک جدید همراه خود پایه نگهدارنده دارند و مدلهای مختلف پایه GPU نیز برای همین کار طراحی شدهاند. ASUS نیز برای بعضی کارتهای سنگین خود استفاده از نگهدارنده را برای جلوگیری از خمشدن و افتادگی توصیه میکند.
پایه باید فقط وزن کارت را نگه دارد و نباید آنقدر بالا تنظیم شود که کارت گرافیک را به سمت بالا فشار دهد. قرار گرفتن کارت در حالت تقریباً تراز، هدف اصلی است.
هنگام جابهجایی کامپیوتر کارت گرافیک را داخل کیس رها نکنید
اگر قرار است کامپیوتر را فقط چند متر جابهجا کنید، معمولاً نیازی به خارج کردن GPU نیست. اما برای حمل کیس با خودرو یا جابهجایی در مسیرهای پر از دستانداز، باقی گذاشتن یک کارت گرافیک سنگین داخل کیس میتواند ریسک آسیب مکانیکی را افزایش دهد.
در زمان حرکت خودرو، ضربهها و ترمزهای ناگهانی باعث میشوند وزن کارت مانند یک اهرم روی اسلات PCIe و پیچهای نگهدارنده فشار وارد کند. هرچه کارت سنگینتر باشد، این نیرو نیز بیشتر میشود.
برای حمل جدی کیس، بهتر است کامپیوتر را خاموش و از برق جدا کنید و کارت گرافیک را خارج کنید. سپس GPU را داخل کیسه ضدالکتریسیته ساکن قرار دهید و اطراف آن را با بستهبندی مناسب محافظت کنید. راهنماهای تعمیر و نصب کارت گرافیک نیز خارج کردن و نصب صحیح کارت را شامل جدا کردن کابل برق و باز کردن پیچهای نگهدارنده میدانند.
خم کردن شدید کابل برق GPU چه مشکلی ایجاد میکند؟
کابل برق کارت گرافیک نباید بلافاصله پس از اتصال به کانکتور با زاویه تند خم شود. این موضوع در کارتهای پرمصرفی که از کانکتورهای 12VHPWR یا 12V-2x6 استفاده میکنند اهمیت بیشتری دارد.
مهمترین کار این است که کانکتور برق کاملاً داخل سوکت قرار گرفته و قفل شده باشد. سپس کابل را بدون ایجاد فشار شدید و خم تند از کنار کارت عبور دهید. راهنمای سازندگان کابل نیز بر اتصال کامل کانکتور و خودداری از خم کردن کابل در فاصله بسیار نزدیک به محل اتصال تأکید دارد.
در کیسهای کوچک، فضای کافی برای کابل برق GPU را از قبل در نظر بگیرید. اگر پنل کناری کیس مستقیماً به کابل فشار وارد میکند، بهتر است مسیر کابل را تغییر دهید یا از کیس مناسبتری استفاده کنید.
هر کابل ماژولار PSU را به کارت گرافیک وصل نکنید
یکی از خطرناکترین اشتباهها هنگام تعویض پاور، استفاده دوباره از کابلهای ماژولار پاور قبلی است. ممکن است کانکتور کابل قدیمی از نظر ظاهری کاملاً با پاور جدید یکسان باشد و حتی بدون مشکل در سوکت قرار بگیرد، اما سیمبندی داخلی آن میتواند متفاوت باشد.
سمت متصل به قطعه در بسیاری از کابلها استانداردهای مشخصی دارد، اما سمت متصل به پاور لزوماً بین برندها و حتی مدلهای مختلف یک برند یکسان نیست. ASUS و Corsair هر دو درباره تفاوت سیمبندی کابلهای ماژولار هشدار دادهاند.
بنابراین اگر پاور خود را عوض کردهاید، از کابلهایی استفاده کنید که برای همان مدل پاور تأیید شدهاند. حتی اگر پاور جدید و قدیمی از یک برند باشند، سازگاری کابل را باید بر اساس مدل و نسل دقیق بررسی کنید. استفاده از کابل اشتباه میتواند به پاور، کارت گرافیک یا سایر قطعات آسیب بزند.
هنگام تمیز کردن کارت گرافیک فنها را با هوای فشرده نچرخانید
تمیز کردن گردوغبار برای حفظ عملکرد خنککننده کارت گرافیک ضروری است، اما روش تمیزکاری نیز اهمیت دارد. یکی از اشتباههای رایج این است که هوای فشرده مستقیماً به فنهای GPU دمیده شود و فنها با سرعت بسیار بالا بچرخند.
پیش از تمیزکاری کامپیوتر را خاموش و کابل برق آن را جدا کنید. هنگام استفاده از هوای فشرده، پرههای فن را با دست یا ابزار مناسب ثابت نگه دارید تا جریان هوا باعث چرخش شدید آنها نشود. همچنین بهتر است قوطی هوای فشرده را بیش از حد نزدیک قطعات نگیرید و در صورت وجود دستورالعمل خاص سازنده، همان دستورالعمل را رعایت کنید.
گردوغبار جمعشده روی پرهها و هیتسینک میتواند جریان هوا را کاهش دهد و باعث افزایش دمای کارت شود. بنابراین تمیزکاری دورهای، در کنار تهویه مناسب کیس، میتواند به حفظ عملکرد سیستم خنککننده کمک کند.
با رعایت چند نکته ساده عمر کارت گرافیک را بیشتر کنید
کارتهای گرافیک برای استفاده طولانیمدت ساخته شدهاند و قرار نیست با کوچکترین فشار مکانیکی خراب شوند. با این حال، کارتهای سنگین امروزی ارزش بالایی دارند و بهتر است ریسکهای قابل پیشگیری را حذف کنید.
مهمترین نکات نگهداری از GPU این موارد هستند:
- برای کارتهای سنگین از پایه ضدافتادگی استفاده کنید.
- هنگام حمل خودرو، کارت گرافیک را از کیس خارج و بهدرستی بستهبندی کنید.
- کابل برق GPU را نزدیک کانکتور با زاویه تند خم نکنید.
- کابلهای ماژولار پاور قبلی را بدون بررسی سازگاری استفاده نکنید.
- هنگام تمیزکاری، فنهای کارت گرافیک را ثابت نگه دارید.
- قبل از هرگونه کار روی قطعات، سیستم را خاموش و از برق جدا کنید.
رعایت همین موارد ساده میتواند احتمال آسیب به PCB کارت، اسلات PCIe و کانکتورهای برق را کاهش دهد و از هزینههای سنگین تعمیر یا تعویض جلوگیری کند. دستورالعملهای سازندگان نیز بر استفاده از کابل سازگار، اتصال صحیح کانکتورها و پشتیبانی مناسب از کارتهای سنگین تأکید دارند.
سیارهی آیتی