اگر از روزهای ابتدایی ورود SSDها به بازار به خاطر داشته باشید؛ زمانی که اولین کاربران با شجاعت تصمیم گرفتند درایو سیستم خود را با SSD جایگزین کنند و از فناوری امتحانپسداده هارددیسکهای مکانیکی فاصله بگیرند، حتماً میدانید که چقدر از فرسودهشدن درایوهایمان میترسیدیم.
البته این نگرانی کاملاً بیدلیل هم نبود. SSDهای اولیه بیشتر در معرض فرسودگی قرار داشتند و سیستمعاملهای آن زمان نیز برای استفاده از این فناوری بهینه نشده بودند. از طرفی، فناوری کنترلر SSDها هم بسیاری از سازوکارهای حفاظتی پیشرفتهای را که امروزه در اختیار داریم، نداشت. بااینحال، در زمان نوشتن این مطلب، بزرگترین تهدید برای SSD شما اصلاً فرسودگی نیست. برای پی بردن به علت اصلی خرابی SSD و از دست رفتن فایلهای مهم، با سیارهی آیتی در ادامهی مطلب همراه باشید.
دوام نوشتن SSD ترسناک به نظر میرسد، اما اعداد بسیار بزرگتر از چیزی هستند که فکر میکنید
برای اطمینان چند صفر به عدد اضافه کنید
در اینجا قصد ندارم وارد تمام جزئیات مربوط به فرسودگی SSD شوم. بهطور خلاصه، هر بار که SSD یک بلوک از سلولهای حافظه را پاک میکند و مقادیر جدیدی روی آن مینویسد، این سلولها مقدار بسیار کمی فرسوده میشوند. پس از تعداد مشخصی چرخه پاککردن و نوشتن، این سلولها توانایی نگهداری داده را از دست میدهند و باید از مدار استفاده خارج شوند.
وقتی تعداد کافی از سلولهای یک SSD فرسوده شوند، کل درایو از کار میافتد. بعضی SSDها همچنان امکان خواندن دادهها را فراهم میکنند تا بتوانید از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه کنید، اما در هر صورت، درایو عملاً دیگر قابل استفاده نیست.
در گذشته SSDهای ارزانقیمتی با میزان دوام واقعاً پایینی وجود داشتند، اما امروزه حتی SSDهای ارزانقیمت نیز معمولاً دارای مقدار TBW یا «ترابایت نوشتهشده» هستند که بسیار بیشتر از نیاز اکثر کاربران در طول عمر مفید درایو است.
در سال ۲۰۱۴، همانطور که PCWorld گزارش کرده بود، مجموعهای از SSDها در ردههای قیمتی مختلف تحت آزمایشهای سنگین قرار گرفتند. در این آزمایش، دادهها بارها و بارها روی SSDها نوشته و پاک شدند تا درایوها در نهایت از کار بیفتند. تقریباً تمام SSDها از مقدار TBW اعلامشده توسط سازنده عبور کردند؛ آن هم نه با اختلافی جزئی. بعضی از این درایوها حتی پیش از ازکارافتادن توانستند بیش از یک پتابایت داده را بنویسند.
از آن زمان تاکنون فناوری SSD پیشرفت زیادی کرده است، بنابراین انتظار دارم SSDهای جدید حتی دوام بیشتری داشته باشند. شخصاً هیچیک از SSDهایی که خریداری کردهام به دلیل فرسودگی از کار نیفتادهاند؛ اما این بدان معنا نیست که SSDها به دلایل دیگری از کار نمیافتند.
گرما دشمن بسیار بزرگتری از استفاده معمولی است
من که طرفدار گرما نیستم!
احتمالاً دیدهاید که بسیاری از SSDهای پرسرعت امروزی یا به هیتسینک نیاز دارند یا استفاده از آن را بهشدت توصیه میکنند. عبور جریان برق از تمام این مدارها گرما تولید میکند و این گرما باید بهدرستی مدیریت شود؛ در غیر این صورت میتواند عمر سلولهای حافظه را کاهش دهد.
مقدار TBW نیز بر اساس یک محدوده دمایی مشخص تعیین میشود و افزایش دما فراتر از این محدوده میتواند پیامدهای منفی سریعی داشته باشد.
نمیتوانم با قطعیت ثابت کنم که گرما دلیل اصلی این اتفاق بوده است، اما مدتی پیش یکی از SSDهای من زودتر از حد انتظار از کار افتاد. بعداً متوجه شدم که بین پد حرارتی و SSD یک فاصله هوایی وجود داشته است؛ مشکلی که در درایو OEM که در سمت چپ قرار داشت، وجود نداشت.
البته همبستگی لزوماً به معنای رابطه علت و معلولی نیست، اما این تنها SSD من است که تاکنون از کار افتاده و در عین حال تنها SSDی است که در خنککاری آن اشتباه کردهام.
SSDهای ارزان معمولاً ابتدا به دلیل خرابی کنترلر یا سایر قطعات از کار میافتند
هر قطعهای میتواند حلقه ضعیف زنجیره باشد
بااینحال، همانطور که بسیاری از افرادی که درباره این اتفاق نظر داده بودند اشاره کردند، آن SSD یک مدل ارزانقیمت بود. البته چه کسی میتواند من را سرزنش کند؟ قیمت SSDها را دیدهاید؟ کنترلر استفادهشده روی این SSD نیز چندان قدرتمند یا باکیفیت نبود.
این SSD فقط بهعنوان یک درایو ثانویه برای بازی استفاده میشد، بنابراین نیازی نداشتم بهترین عملکرد ممکن را ارائه دهد. بااینحال، این احتمال هم وجود دارد که یک کنترلر ارزانتر عمر کوتاهتری داشته باشد.
قطعات دیگری مانند کش DRAM، مگر در SSDهای بدون DRAM، یا مدارهای مربوط به تأمین توان نیز میتوانند دچار خرابی شوند. صادقانه بگویم، مگر اینکه درباره فناوری بسیار قدیمی NAND یا حافظههای بینامونشان و فوقالعاده ارزان صحبت کنیم، به نظر من حافظه فلش دیگر در SSDهای معمولی امروزی ضعیفترین حلقه زنجیره نیست.
قطع برق، باگهای فریمور و حتی بدشانسی، تهدیدهای بزرگتری نسبت به فرسودهشدن تراشههای فلش SSD محسوب میشوند. بنابراین کاری را انجام دهید که منطقیتر و سادهتر است و دیگر بیش از حد نگران اعداد TBW نباشید.
درس اصلی این است که بهجای وسواس درباره میزان نوشتن روی SSD، از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه کنید
دو دلیل اصلی برای نگرانی درباره فرسودگی SSD وجود دارد. نخست اینکه به SSD نیاز دارید و جایگزینکردن آن هزینهبر است. این نگرانی کاملاً منطقی است، اما همانطور که اشاره کردم، احتمال زیادی وجود دارد که SSD شما پیش از آنکه واقعاً به دلیل فرسودگی از کار بیفتد، عمر مفید خود را پشت سر گذاشته باشد.
تا زمانی که SSD را بهخوبی خنک نگه دارید و از یک مدل بسیار ارزان با قطعات غیرقابلاعتماد استفاده نکرده باشید، احتمالاً پیش از خرابی کامل، خودتان آن را میفروشید یا کنار میگذارید.
دلیل دوم نگرانی، از دستدادن اطلاعات غیرقابلجایگزین است. از این نظر، SSD تفاوتی با سایر تجهیزات ذخیرهسازی ندارد. SSD میتواند در هر زمان و به هر دلیلی خراب شود.
SSD من بهطور کامل و ناگهانی از کار افتاد. یک لحظه کاملاً کار میکرد و لحظه بعد، کامپیوترم حتی با اتصال آن SSD نیز بوت نمیشد.
بنابراین همیشه بدترین سناریو را در نظر بگیرید و اطلاعات مهم خود را حتی یک لحظه بیشتر از زمان لازم فقط در یک مکان نگه ندارید.
در نهایت، بهجای اینکه دائماً تعداد چرخههای نوشتن، میزان TBW و فرسودگی SSD را زیر نظر بگیرید، بهتر است روی چیزی تمرکز کنید که واقعاً از اطلاعات شما محافظت میکند: تهیه نسخه پشتیبان منظم و نگهداری چند نسخه از دادههای مهم در مکانهای مختلف.
سیارهی آیتی