مقایسه Rocky Linux و AlmaLinux با CentOS Stream؛ بهترین جایگزین CentOS برای سرور

سه توزیع لینوکس CentOS Stream و Rocky Linux و AlmaLinux پس از تغییر سیاست‌های شرکت رد هت درباره CentOS Linux به گزینه‌های مهمی برای مدیران سرور تبدیل شده‌اند. هر سه به اکوسیستم رد هت و لینوکس سازمانی مرتبط هستند، اما از نظر پایداری نسخه‌ها و سازگاری نرم‌افزاری و پشتیبانی از سخت‌افزارهای قدیمی تفاوت‌هایی دارند. انتخاب بین آن‌ها به این بستگی دارد که سرور شما برای میزبانی وب و اجرای سرویس‌های حیاتی استفاده می‌شود یا برای توسعه نرم‌افزار و آزمایش نسخه‌های آینده.

مقایسه CentOS Stream و Rocky Linux و AlmaLinux

پیش از انتخاب توزیع مناسب باید یک تفاوت اساسی را بدانید: CentOS Stream نسخه‌ای توسعه‌محور است که تغییرات آینده رد هت اینترپرایز لینوکس را زودتر دریافت می‌کند؛ اما Rocky Linux و AlmaLinux با هدف ارائه سیستم‌عاملی پایدار و سازگار با نرم‌افزارهای طراحی‌شده برای RHEL توسعه یافته‌اند.

نسخه قدیمی CentOS Linux 7 در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۴ به پایان عمر پشتیبانی رسید و CentOS Linux 8 نیز در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۱ بازنشسته شده بود. بنابراین، برای سرورهایی که هنوز از این نسخه‌ها استفاده می‌کنند، مهاجرت به یک توزیع پشتیبانی‌شده اهمیت زیادی دارد.

نکته مهم این است که سازگاری با RHEL لزوماً به معنای یکسان بودن کامل تمام بسته‌ها در همه نسخه‌ها نیست. همچنین، پایداری هر توزیع به مدیریت به‌روزرسانی‌ها و سازگاری برنامه‌های مورد استفاده شما بستگی دارد.

CentOS Stream چیست و چه تفاوتی با CentOS قدیمی دارد؟

CentOS Stream توزیع رسمی پروژه CentOS است، اما برخلاف CentOS Linux قدیمی، نقش آن صرفاً بازسازی نسخه‌های منتشرشده رد هت اینترپرایز لینوکس نیست. این سیستم‌عامل در مسیر توسعه RHEL قرار دارد و تغییرات آن پیش از ورود به نسخه‌های فرعی آینده RHEL منتشر می‌شوند.

این مدل انتشار برای توسعه‌دهندگانی مفید است که می‌خواهند نرم‌افزار خود را با تغییرات آینده لینوکس سازمانی آزمایش کنند. همچنین، تیم‌های توسعه می‌توانند از CentOS Stream در محیط‌های آزمایشی و فرایندهای یکپارچه‌سازی و تحویل مداوم نرم‌افزار استفاده کنند.

با این حال، CentOS Stream لزوماً بهترین انتخاب برای سروری نیست که باید سال‌ها با تغییرات قابل پیش‌بینی کار کند. بسته‌ها و قابلیت‌ها در مسیر توسعه قرار دارند و ممکن است قبل از انتشار نهایی در RHEL تغییر کنند. این موضوع به معنای ناپایدار بودن همیشگی سیستم نیست، بلکه نشان می‌دهد هدف اصلی آن با یک توزیع سازمانی بازسازی‌شده تفاوت دارد.

CentOS Stream 10 طبق برنامه چرخه عمر پروژه تا سال ۲۰۳۰ نگهداری می‌شود. در این نسخه، حداقل سطح سخت‌افزاری پردازنده‌های x86-64 نیز افزایش یافته است؛ بنابراین بررسی سازگاری پردازنده پیش از نصب اهمیت دارد.

CentOS Stream را انتخاب کنید اگر:

• می‌خواهید نرم‌افزارهای سازمانی را پیش از انتشار تغییرات آینده RHEL آزمایش کنید.
• به محیط توسعه نزدیک به اکوسیستم رد هت نیاز دارید.
• با دریافت تغییرات توسعه‌ای و مدیریت دوره‌ای به‌روزرسانی‌ها مشکلی ندارید.

اگر هدف اصلی شما راه‌اندازی سرور میزبانی وب یا اجرای سرویس‌های تولیدی با رفتار قابل پیش‌بینی است، بهتر است Rocky Linux و AlmaLinux را نیز بررسی کنید.

Rocky Linux چیست و چرا جایگزین CentOS شد؟

Rocky Linux با مشارکت گرگوری کورتزر، یکی از بنیان‌گذاران اولیه CentOS، راه‌اندازی شد. هدف پروژه این بود که کاربران بتوانند بدون پرداخت هزینه مجوز سیستم‌عامل، از توزیعی سازگار با اکوسیستم RHEL استفاده کنند.

Rocky Linux از کدهای منبع مرتبط با RHEL برای ساخت بسته‌های خود استفاده می‌کند و تلاش دارد سازگاری باینری نزدیکی با آن داشته باشد. به همین دلیل، بسیاری از نرم‌افزارهایی که برای لینوکس سازمانی رد هت طراحی شده‌اند، می‌توانند روی Rocky Linux نیز اجرا شوند؛ البته سازگاری نهایی هر برنامه باید با توجه به نسخه و پیش‌نیازهای آن بررسی شود.

نسخه Rocky Linux 10.2 در مه ۲۰۲۶ منتشر شد. پشتیبانی امنیتی این خانواده طبق برنامه تا ۳۱ مه ۲۰۳۵ ادامه دارد. در مقابل، پشتیبانی Rocky Linux 9 تا ۳۱ مه ۲۰۳۲ برنامه‌ریزی شده است. توجه کنید که انتشار نسخه فرعی جدید معمولاً به معنای پایان پشتیبانی از نسخه فرعی قبلی است؛ بنابراین سیستم باید به‌روز نگه داشته شود.

یکی از نکات مهم در Rocky Linux 10، افزایش نیازمندی سخت‌افزاری است. نسخه x86-64 این توزیع به سطح پردازنده x86-64-v3 نیاز دارد و برخی پردازنده‌های قدیمی‌تر نمی‌توانند آن را اجرا کنند. اگر سرور قدیمی دارید، پیش از انتخاب نسخه ۱۰، مشخصات پردازنده را بررسی کنید.

برای مهاجرت از CentOS نیز ابزارهایی مانند migrate2rocky وجود دارند. این ابزارها می‌توانند در تبدیل سیستم‌های سازگار کمک کنند؛ اما مهاجرت مستقیم همیشه بدون ریسک نیست. پیش از اجرا باید از فایل‌ها و پایگاه داده‌ها نسخه پشتیبان تهیه کنید و سازگاری مخازن و نرم‌افزارهای نصب‌شده را بسنجید.

Rocky Linux انتخاب مناسبی است اگر:

• جایگزینی نزدیک به CentOS Linux قدیمی می‌خواهید.
• سازگاری باینری با RHEL برای نرم‌افزارهای شما اهمیت دارد.
• به یک توزیع رایگان برای سرورهای سازمانی نیاز دارید و پشتیبانی تجاری را در صورت لزوم جداگانه تهیه می‌کنید.

AlmaLinux چیست و چه مزایایی برای سرور دارد؟

AlmaLinux یکی دیگر از جایگزین‌های رایگان CentOS است که ابتدا با پشتیبانی شرکت CloudLinux توسعه یافت و اکنون زیر نظر بنیاد غیرانتفاعی AlmaLinux OS Foundation نگهداری می‌شود. این ساختار به پروژه امکان می‌دهد مستقل از یک شرکت واحد اداره شود.

تفاوت مهم AlmaLinux با Rocky Linux در رویکرد سازگاری آن‌هاست. AlmaLinux بر سازگاری رابط دودویی برنامه‌ها یا ABI تمرکز دارد؛ یعنی تلاش می‌کند محیطی سازگار برای اجرای نرم‌افزارهای مرتبط فراهم کند، بدون اینکه الزاماً تمام بسته‌ها در سطح باینری با RHEL یکسان باشند.

نسخه AlmaLinux 10.2 در ۲۶ مه ۲۰۲۶ منتشر شد و پشتیبانی امنیتی نسخه ۱۰ طبق برنامه تا ۳۱ مه ۲۰۳۵ ادامه دارد. این توزیع برای سرورهای جدید گزینه‌ای جدی است و از نظر چرخه عمر با خانواده Rocky Linux 10 رقابت می‌کند.

یکی از مزیت‌های مهم AlmaLinux 10 پشتیبانی از سخت‌افزارهای قدیمی‌تر است. در کنار نسخه استاندارد x86-64-v3، نسخه x86-64-v2 نیز ارائه می‌شود. این ویژگی به برخی سرورها و پردازنده‌هایی که حداقل نیازمندی Rocky Linux 10 را ندارند، امکان اجرای AlmaLinux 10 را می‌دهد. البته پیش از نصب باید معماری دقیق پردازنده و نیازمندی نرم‌افزارها بررسی شود.

برای مهاجرت نیز ابزار almalinux-deploy وجود دارد که در شرایط سازگار، تبدیل سیستم‌های CentOS و برخی توزیع‌های دیگر به AlmaLinux را بدون نصب مجدد کامل امکان‌پذیر می‌کند. برای ارتقای نسخه اصلی سیستم‌عامل نیز ممکن است به ابزارهایی مانند ELevate یا نصب تمیز نیاز داشته باشید.

مزیت دیگر AlmaLinux برای مدیران سرور، پشتیبانی از cPanel است. طبق مستندات فعلی cPanel، نسخه‌های AlmaLinux 8 و 9 و 10 پشتیبانی می‌شوند؛ در مقابل، نصب جدید و پشتیبانی نسخه‌های Rocky Linux در cPanel متوقف شده است. اگر کنترل پنل میزبانی شما cPanel است، این تفاوت می‌تواند تصمیم نهایی را مشخص کند.

AlmaLinux را انتخاب کنید اگر:

• قصد راه‌اندازی سرور جدید با cPanel یا WHM را دارید.
• به یک جایگزین رایگان و سازمانی برای CentOS نیاز دارید.
• پشتیبانی از برخی پردازنده‌های قدیمی‌تر برایتان مهم است.
• ترجیح می‌دهید از توزیعی با مدیریت غیرانتفاعی و مستقل استفاده کنید.

کدام توزیع لینوکس برای سرور و هاست بهتر است؟

انتخاب بین CentOS Stream و Rocky Linux و AlmaLinux به نوع استفاده شما بستگی دارد. هیچ‌کدام در تمام شرایط بهترین نیستند؛ اما با در نظر گرفتن نیازمندی‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزارهای سرور، می‌توان تصمیم دقیق‌تری گرفت.

برای توسعه و آزمایش نرم‌افزار: CentOS Stream

اگر می‌خواهید تغییرات آینده RHEL را زودتر بررسی کنید یا نرم‌افزارهای خود را در محیطی نزدیک به مسیر توسعه رد هت آزمایش کنید، CentOS Stream انتخاب منطقی‌تری است.

برای سرور سازمانی و سازگاری نزدیک با RHEL: Rocky Linux

اگر به یک سیستم‌عامل رایگان با تمرکز بر سازگاری باینری نزدیک به RHEL نیاز دارید و نرم‌افزارهای مورد استفاده‌تان با آن سازگار هستند، Rocky Linux گزینه مناسبی است.

برای میزبانی وب و cPanel: AlmaLinux

برای راه‌اندازی سرور جدید cPanel یا WHM، AlmaLinux انتخاب عملی‌تری است؛ زیرا این کنترل پنل از آن پشتیبانی می‌کند و در نسخه ۱۰ امکان استفاده از معماری x86-64-v2 نیز وجود دارد.

اگر قصد مهاجرت از CentOS 7 یا CentOS 8 را دارید، تنها به نام توزیع توجه نکنید. نسخه PHP و پایگاه داده و کنترل پنل و افزونه‌های نصب‌شده باید بررسی شوند. پیش از مهاجرت نیز نسخه پشتیبان کامل تهیه کنید و ابتدا فرایند را روی یک سرور آزمایشی اجرا کنید.

در نهایت، برای سرورهای جدیدی که قرار است با cPanel مدیریت شوند، AlmaLinux پیشنهاد مناسب‌تری است. برای کاربردهای سازمانی بدون وابستگی به cPanel، Rocky Linux و AlmaLinux هر دو ارزش بررسی دارند. CentOS Stream نیز بیشتر برای توسعه و آزمایش نسخه‌های آینده RHEL مناسب است.

سیاره‌ی آی‌تی