گزارش‌های جدید کاربران نشان می‌دهد که Windows 11 26H2 ممکن است در بعضی کامپیوترها نسبت به نسخه قبلی رم کمتری مصرف کند. برخی کاربران پس از نصب این بروزرسانی کاهش حدود ۲ گیگابایتی مصرف حافظه در زمان روشن شدن سیستم را گزارش کرده‌اند و حتی مواردی با کاهش نزدیک به ۳ گیگابایت نیز دیده شده است.

با این حال، این موضوع هنوز یک بهبود رسمی اعلام‌شده از طرف مایکروسافت نیست. بنابراین نمی‌توان گفت همه کاربران بعد از نصب Windows 11 26H2 دقیقاً همین مقدار کاهش مصرف رم را مشاهده خواهند کرد. تفاوت سخت‌افزار، برنامه‌های فعال هنگام راه‌اندازی و وضعیت سیستم می‌تواند نتیجه را تغییر دهد.

اگر لپ‌تاپ قدیمی شما هنوز از نظر سخت‌افزاری سالم است اما ویندوز ۱۱ بعد از چند سال نصب برنامه و بروزرسانی سنگین شده، الزاماً تعویض دستگاه تنها راه‌حل نیست. بخشی از کندی می‌تواند به برنامه‌های اضافی، فعالیت‌های پس‌زمینه، فایل‌های بلااستفاده و روش جست‌وجوی فایل‌ها مربوط باشد.

در چنین شرایطی بهتر است به‌جای نصب ده‌ها ابزار مختلف، چند برنامه سبک و مشخص را برای پاک‌سازی و مدیریت ویندوز انتخاب کنید. ابزارهای زیر هرکدام بخش متفاوتی از مشکل را هدف می‌گیرند و می‌توانند بدون تغییرات پرریسک در رجیستری به مرتب‌تر شدن سیستم کمک کنند.

ویندوز ۱۱ سرویس‌های زیادی را در پس‌زمینه اجرا می‌کند تا امکانات مختلف سیستم‌عامل را مدیریت کند. بسیاری از این سرویس‌ها ضروری هستند و غیرفعال‌کردن آن‌ها می‌تواند باعث اختلال در بعضی قابلیت‌ها شود؛ اما برخی سرویس‌ها فقط برای امکاناتی استفاده می‌شوند که ممکن است هیچ‌وقت به آن‌ها نیاز نداشته باشید.

در نتیجه بهتر است به‌جای غیرفعال‌کردن تصادفی سرویس‌های ویندوز ۱۱، ابتدا کاربرد هر سرویس را بررسی کنید. در ادامه چهار مورد را بررسی می‌کنیم که در شرایط مشخص می‌توان غیرفعال‌کردن آن‌ها را در نظر گرفت. مایکروسافت نیز برای بعضی سرویس‌ها مانند Downloaded Maps Manager تأکید می‌کند که غیرفعال‌کردن آن‌ها می‌تواند قابلیت‌های وابسته را از کار بیندازد.

قابلیت Search Indexing یا ایندکس جستجو در ویندوز یکی از فرایندهای پس‌زمینه‌ای است که معمولاً کمتر به آن توجه می‌شود. ویندوز با ایندکس کردن نام فایل‌ها، مسیرها و در برخی موارد محتوای فایل‌ها یک فهرست ایجاد می‌کند تا هنگام جستجو مجبور نباشد همه فایل‌ها را از ابتدا بررسی کند. به همین دلیل جستجوی فایل‌ها و برنامه‌ها معمولاً سریع‌تر انجام می‌شود.

در مقابل، ایجاد و به‌روزرسانی این فهرست کاملاً بدون هزینه نیست. ویندوز هنگام ایجاد یا تغییر فایل‌ها اطلاعات ایندکس را به‌روزرسانی می‌کند و این کار می‌تواند در برخی سیستم‌ها باعث مصرف CPU و حافظه یا فعالیت دیسک شود. شدت این مصرف به تعداد فایل‌ها، محل‌های تحت ایندکس و نوع سیستم بستگی دارد.

کند شدن کامپیوتر همیشه به معنی خراب شدن قطعات نیست. پر شدن حافظه، برنامه‌های زیاد هنگام راه‌اندازی، آپدیت نکردن ویندوز، درایورهای مشکل‌دار و نصب نرم‌افزارهای نامطمئن از رایج‌ترین عواملی هستند که می‌توانند عملکرد سیستم را کاهش دهند. بسیاری از این مشکلات بدون تعویض قطعه و تنها با چند تنظیم ساده برطرف می‌شوند.

ویندوز ۱۱ مجموعه بزرگی از قابلیت‌ها و سرویس‌های داخلی دارد که بسیاری از آن‌ها به‌صورت پیش‌فرض فعال هستند و مایکروسافت نیز آن‌ها را به عنوان بخشی از تجربه بهتر کار با سیستم‌عامل پیشنهاد می‌کند. با این حال، فعال بودن یک قابلیت لزوماً به این معنا نیست که برای همه کاربران مفید است. بعضی از این امکانات در شرایط خاص کاربرد دارند، اما ممکن است در استفاده روزمره بیشتر باعث شلوغی، مصرف منابع یا محدود شدن انتخاب کاربر شوند.

به عنوان مثال، قابلیت‌هایی مانند Fast Startup و Widgets و Delivery Optimization با هدف بهبود سرعت یا تجربه کاربری طراحی شده‌اند، اما نحوه عملکرد آن‌ها باعث می‌شود بعضی کاربران ترجیح دهند غیرفعالشان کنند. در ادامه ۶ قابلیت ویندوز ۱۱ بررسی می‌شوند که می‌توان آن‌ها را حذف یا غیرفعال کرد؛ البته بهتر است پیش از تغییر تنظیمات، کاربرد هر قابلیت را در سیستم خودتان در نظر بگیرید.

بیشتر افرادی که بیش از یک سال از یک کامپیوتر ویندوزی استفاده کرده‌اند، بالاخره در مقطعی نرم‌افزاری مانند Winhance را نصب کرده‌اند یا روی تبلیغی کلیک کرده‌اند که وعده افزایش سرعت سیستم و آزاد کردن چندین گیگابایت فضای هدررفته را می‌دهد. این کار در ظاهر منطقی به نظر می‌رسد، چون زمانی لازم بود رجیستری پاک‌سازی شود، دیسک بهینه‌سازی شود و ویندوز نمی‌توانست این کارها را به صورت خودکار انجام دهد. چنین رویکردی چند دهه پیش منطقی بود، اما به لطف پیشرفت‌های ویندوز ۱۱ دیگر چندان قابل دفاع نیست.

در ادامه به امکانات ویندوز ۱۱ برای پاکسازی فایل‌ها و افزایش سرعت سیستم اشاره می‌کنیم تا مشخص شود که نصب کردن برنامه‌هایی نظیر Winhanced ضروری است یا خیر.

بیشتر ترفندهایی که با عنوان «افزایش رایگان سرعت ویندوز» معرفی می‌شوند، در عمل تفاوت قابل اندازه‌گیری چندانی ایجاد نمی‌کنند. به همین دلیل، زمانی که با قابلیتی در ویندوز ۱۱ روبه‌رو شدم که وعده افزایش سرعت پوشه‌های مخصوص توسعه نرم‌افزار را می‌داد، چندان انتظار زیادی از آن نداشتم. با این حال، تصمیم گرفتم آن را روی پوشه پروژه‌های خودم آزمایش کنم و نتیجه فراتر از انتظار بود.

قابلیتی که درباره آن صحبت می‌کنیم Dev Drive نام دارد؛ ویژگی‌ای که در بخش تنظیمات ویندوز 11 قرار گرفته اما بسیاری از کاربران حتی از وجود آن خبر ندارند. این قابلیت می‌تواند زمان انتظار هنگام نصب وابستگی‌ها، ساخت پروژه‌ها و کار با مخازن Git را به شکل محسوسی کاهش دهد. حتی اگر برنامه‌نویس نیستید هم این قابلیت مفید و کاربردی است، بنابراین با سیاره‌ی آی‌تی همراه باشید تا در ادامه با این قابلیت مفید و کاربردی ویندوز ۱۱ بیشتر آشنا شویم.

ویندوز 11 به سیستم‌عاملی تبدیل شده است که ظاهراً بسیاری از کاربران از آن ناراضی هستند، اما همچنان نمی‌توانند به‌راحتی از آن دل بکنند. البته، لینوکس می‌تواند جایگزین مناسبی باشد، اما با مهاجرت به آن، بسیاری از قابلیت‌های ضروری ویندوز را از دست خواهید داد. از طرفی، می‌توان با حذف برنامه‌ها و قابلیت‌های اضافی و کنار گذاشتن برنامه‌های اضافی و قابلیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، ویندوز ۱۱ را سریع‌تر کرد؛ بااین‌حال، ممکن است همچنان احساس کنید این سیستم‌عامل کند است.

در مقطعی، این کندی بیشتر از آنکه یک مشکل عملکردی باشد، به یک نقص طراحی تبدیل می‌شود. خوشبختانه، مانند بسیاری از مشکلات دیگر ویندوز ‍‍۱۱، این مورد نیز قابل رفع است و برای انجام آن به برنامه جانبی نیاز ندارید؛ یک تغییر ساده در یکی از کلیدهای رجیستری کافی خواهد بود. با سیاره‌ی آی‌تی همراه باشید تا یکی از تنظیمات جالب که در رجیستری ویندوز ثبت شده و موجب افزایش سرعت می‌شود را بررسی کنیم.