اگر لپ‌تاپ قدیمی شما هنوز از نظر سخت‌افزاری سالم است اما ویندوز ۱۱ بعد از چند سال نصب برنامه و بروزرسانی سنگین شده، الزاماً تعویض دستگاه تنها راه‌حل نیست. بخشی از کندی می‌تواند به برنامه‌های اضافی، فعالیت‌های پس‌زمینه، فایل‌های بلااستفاده و روش جست‌وجوی فایل‌ها مربوط باشد.

در چنین شرایطی بهتر است به‌جای نصب ده‌ها ابزار مختلف، چند برنامه سبک و مشخص را برای پاک‌سازی و مدیریت ویندوز انتخاب کنید. ابزارهای زیر هرکدام بخش متفاوتی از مشکل را هدف می‌گیرند و می‌توانند بدون تغییرات پرریسک در رجیستری به مرتب‌تر شدن سیستم کمک کنند.

ویندوز ۱۱ سرویس‌های زیادی را در پس‌زمینه اجرا می‌کند تا امکانات مختلف سیستم‌عامل را مدیریت کند. بسیاری از این سرویس‌ها ضروری هستند و غیرفعال‌کردن آن‌ها می‌تواند باعث اختلال در بعضی قابلیت‌ها شود؛ اما برخی سرویس‌ها فقط برای امکاناتی استفاده می‌شوند که ممکن است هیچ‌وقت به آن‌ها نیاز نداشته باشید.

در نتیجه بهتر است به‌جای غیرفعال‌کردن تصادفی سرویس‌های ویندوز ۱۱، ابتدا کاربرد هر سرویس را بررسی کنید. در ادامه چهار مورد را بررسی می‌کنیم که در شرایط مشخص می‌توان غیرفعال‌کردن آن‌ها را در نظر گرفت. مایکروسافت نیز برای بعضی سرویس‌ها مانند Downloaded Maps Manager تأکید می‌کند که غیرفعال‌کردن آن‌ها می‌تواند قابلیت‌های وابسته را از کار بیندازد.

کند شدن کامپیوتر همیشه به معنی خراب شدن قطعات نیست. پر شدن حافظه، برنامه‌های زیاد هنگام راه‌اندازی، آپدیت نکردن ویندوز، درایورهای مشکل‌دار و نصب نرم‌افزارهای نامطمئن از رایج‌ترین عواملی هستند که می‌توانند عملکرد سیستم را کاهش دهند. بسیاری از این مشکلات بدون تعویض قطعه و تنها با چند تنظیم ساده برطرف می‌شوند.

راه‌اندازی سریع یا Fast Startup یکی از قابلیت‌های ویندوز است که با هدف کاهش زمان روشن شدن کامپیوتر طراحی شده است. این قابلیت از زمان ویندوز ۸ وجود دارد و در بسیاری از سیستم‌ها به‌صورت پیش‌فرض فعال است. ایده اصلی آن ساده است: ویندوز هنگام انتخاب گزینه Shut down، به‌جای آنکه همه اجزای سیستم‌عامل را کاملاً از ابتدا ببندد، بخشی از وضعیت هسته سیستم‌عامل و درایورهای سطح هسته را در فایل Hibernate ذخیره می‌کند تا در روشن شدن بعدی بتواند سریع‌تر به صفحه ورود برسد.

این روش روی کامپیوترهای قدیمی‌تر که از هارددیسک استفاده می‌کنند می‌تواند تفاوت محسوسی ایجاد کند، اما روی سیستم‌های مجهز به SSD و به‌خصوص NVMe، کاهش زمان بوت معمولاً آن‌قدر زیاد نیست که برای همه کاربران ارزش نگه داشتن این قابلیت را داشته باشد. از طرف دیگر، باقی ماندن بخشی از وضعیت قبلی سیستم ممکن است در بعضی شرایط باعث مشکلات مربوط به درایورها، سخت‌افزار، بروزرسانی‌ها یا سیستم‌های دارای بوت دوگانه شود.

ویندوز ۱۱ مجموعه بزرگی از قابلیت‌ها و سرویس‌های داخلی دارد که بسیاری از آن‌ها به‌صورت پیش‌فرض فعال هستند و مایکروسافت نیز آن‌ها را به عنوان بخشی از تجربه بهتر کار با سیستم‌عامل پیشنهاد می‌کند. با این حال، فعال بودن یک قابلیت لزوماً به این معنا نیست که برای همه کاربران مفید است. بعضی از این امکانات در شرایط خاص کاربرد دارند، اما ممکن است در استفاده روزمره بیشتر باعث شلوغی، مصرف منابع یا محدود شدن انتخاب کاربر شوند.

به عنوان مثال، قابلیت‌هایی مانند Fast Startup و Widgets و Delivery Optimization با هدف بهبود سرعت یا تجربه کاربری طراحی شده‌اند، اما نحوه عملکرد آن‌ها باعث می‌شود بعضی کاربران ترجیح دهند غیرفعالشان کنند. در ادامه ۶ قابلیت ویندوز ۱۱ بررسی می‌شوند که می‌توان آن‌ها را حذف یا غیرفعال کرد؛ البته بهتر است پیش از تغییر تنظیمات، کاربرد هر قابلیت را در سیستم خودتان در نظر بگیرید.

ویندوز ۱۱ یک گزینه مخفی به نام Processor performance boost mode دارد که مشخص می‌کند ویندوز با چه شدتی از پردازنده درخواست کند فرکانس خود را افزایش دهد، اما مایکروسافت این گزینه را در بخش‌های عمیق تنظیمات برق پنهان کرده است. این گزینه را پیدا و فعال کردم و تمام حالت‌ها را از Disabled تا Efficient Aggressive at Guaranteed در اجرای بازی، کامپایل و انجام هم‌زمان کارهای روزمره آزمایش کردم. این تنظیم در برخی وظایف مشخص، رفتار پردازنده را بسیار بیشتر از چیزی که انتظار داشتم تغییر می‌دهد؛ واقعاً تعجب کردم که مایکروسافت همچنان آن را مخفی نگه داشته است.

با سیاره‌ی آی‌تی همراه باشید تا از این تجربه‌ی جالب ویندوزی برایتان بگوییم.

بیشتر افرادی که بیش از یک سال از یک کامپیوتر ویندوزی استفاده کرده‌اند، بالاخره در مقطعی نرم‌افزاری مانند Winhance را نصب کرده‌اند یا روی تبلیغی کلیک کرده‌اند که وعده افزایش سرعت سیستم و آزاد کردن چندین گیگابایت فضای هدررفته را می‌دهد. این کار در ظاهر منطقی به نظر می‌رسد، چون زمانی لازم بود رجیستری پاک‌سازی شود، دیسک بهینه‌سازی شود و ویندوز نمی‌توانست این کارها را به صورت خودکار انجام دهد. چنین رویکردی چند دهه پیش منطقی بود، اما به لطف پیشرفت‌های ویندوز ۱۱ دیگر چندان قابل دفاع نیست.

در ادامه به امکانات ویندوز ۱۱ برای پاکسازی فایل‌ها و افزایش سرعت سیستم اشاره می‌کنیم تا مشخص شود که نصب کردن برنامه‌هایی نظیر Winhanced ضروری است یا خیر.

بیشتر ترفندهایی که با عنوان «افزایش رایگان سرعت ویندوز» معرفی می‌شوند، در عمل تفاوت قابل اندازه‌گیری چندانی ایجاد نمی‌کنند. به همین دلیل، زمانی که با قابلیتی در ویندوز ۱۱ روبه‌رو شدم که وعده افزایش سرعت پوشه‌های مخصوص توسعه نرم‌افزار را می‌داد، چندان انتظار زیادی از آن نداشتم. با این حال، تصمیم گرفتم آن را روی پوشه پروژه‌های خودم آزمایش کنم و نتیجه فراتر از انتظار بود.

قابلیتی که درباره آن صحبت می‌کنیم Dev Drive نام دارد؛ ویژگی‌ای که در بخش تنظیمات ویندوز 11 قرار گرفته اما بسیاری از کاربران حتی از وجود آن خبر ندارند. این قابلیت می‌تواند زمان انتظار هنگام نصب وابستگی‌ها، ساخت پروژه‌ها و کار با مخازن Git را به شکل محسوسی کاهش دهد. حتی اگر برنامه‌نویس نیستید هم این قابلیت مفید و کاربردی است، بنابراین با سیاره‌ی آی‌تی همراه باشید تا در ادامه با این قابلیت مفید و کاربردی ویندوز ۱۱ بیشتر آشنا شویم.

ویندوز 11 به سیستم‌عاملی تبدیل شده است که ظاهراً بسیاری از کاربران از آن ناراضی هستند، اما همچنان نمی‌توانند به‌راحتی از آن دل بکنند. البته، لینوکس می‌تواند جایگزین مناسبی باشد، اما با مهاجرت به آن، بسیاری از قابلیت‌های ضروری ویندوز را از دست خواهید داد. از طرفی، می‌توان با حذف برنامه‌ها و قابلیت‌های اضافی و کنار گذاشتن برنامه‌های اضافی و قابلیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، ویندوز ۱۱ را سریع‌تر کرد؛ بااین‌حال، ممکن است همچنان احساس کنید این سیستم‌عامل کند است.

در مقطعی، این کندی بیشتر از آنکه یک مشکل عملکردی باشد، به یک نقص طراحی تبدیل می‌شود. خوشبختانه، مانند بسیاری از مشکلات دیگر ویندوز ‍‍۱۱، این مورد نیز قابل رفع است و برای انجام آن به برنامه جانبی نیاز ندارید؛ یک تغییر ساده در یکی از کلیدهای رجیستری کافی خواهد بود. با سیاره‌ی آی‌تی همراه باشید تا یکی از تنظیمات جالب که در رجیستری ویندوز ثبت شده و موجب افزایش سرعت می‌شود را بررسی کنیم.

ویندوز 11 ظاهر زیبایی دارد، اما بسیاری از تصمیم‌های طراحی مایکروسافت به جای اینکه کار با سیستم را راحت‌تر کنند، بیشتر باعث دردسر می‌شوند. مودهای جالبی برای ویندوز ۱۱ ساخته شده که امکانات ویندوز را بیشتر می‌کند و شیوه‌ی استفاده از ویندوز ۱ را بهینه‌تر می‌کند.

مودهای رایگانی که در این مقاله از سیاره‌ی آی‌تی معرفی می‌کنیم، می‌توانند نقص‌های ویندوز ۱۱ را برطرف کنند و یک سیستم تقریباً غیرقابل استفاده را به یک محیط قدرتمند برای انجام کارهای روزانه تبدیل کنند.

کار با Registry Editor چندان ساده نیست و احتمال بروز مشکل نیز وجود دارد. در واقع معمولاً مشخص است که یک تنظیم خاص وجود دارد، اما هیچ‌کس دقیقاً نمی‌داند مایکروسافت آن را کجای رجیستری پنهان کرده است! بعضی از ترفندهای Windows Registry واقعاً می‌توانند سیستم‌عامل را بهتر کنند، اما پیدا کردن کلید مناسب اغلب به پیدا کردن یک آموزش قدیمی، اصلاحیه‌ای جدیدتر، چند مقدار مفقود و بحث درباره تفاوت Decimal و Hexadecimal نیاز دارد. بعد هم باید به خاطر سپرد که اگر مشکلی پیش آمد، چطور تغییرات را به حالت قبل برگرداند!

نرم‌افزار FluentTweaker بخش زیادی از این جست‌وجو و بررسی را در یک رابط کاربری جمع می‌کند و در عین حال نشان می‌دهد تغییرات پشت صحنه در واقع مقادیر معمولی رجیستری، Policyها و اسکریپت‌ها هستند. این برنامه قرار نیست هر ترفندی را ایمن یا منطقی کند، اما بررسی تغییرات پیش از اعمال آن‌ها را بسیار ساده‌تر می‌کند. به علاوه با این برنامه می‌توانید رجیستری را پاکسازی کنید و ابزارهایی برای پاکسازی کش مرورگرها و انواع فایل اضافی دارد. با سیاره‌ی آی‌تی همراه باشید تا یکی از بهترین برنامه‌های کاربردی ویندوز را بررسی کنیم.